═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Betula kenaica
ĂttkvÝsl   Betula
     
Nafn   kenaica
     
H÷fundur   W.H. Evans
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Alaskabj÷rk
     
Ătt   BjarkarŠtt (Betulaceae)
     
Samheiti   Betula kamtschatica (Regel) V. N. Vassiljev v. kenaica (W. H. Evans) C. A. Jansson; B. neoalaskana Sargent v. kenaica (W. H. Evans) B. Boivin; B. papyrifera Marshall v. kenaica (W. H. Evans) A. Henry
     
LÝfsform   TrÚ
     
Kj÷rlendi   Sˇl
     
Blˇmlitur   GrŠnleitur til kakˇbr˙nn
     
BlˇmgunartÝmi   SÝ­la vors
     
HŠ­   7-10 m
     
Vaxtarhra­i   Hra­vaxta
     
 
Vaxtarlag   TrÚ allt a­ 12 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, krˇnan mjˇ. Vex hratt, en er skammlÝf. B÷rkur d÷kkrau­br˙nn, ver­ur stundum bleikleitur e­a grßhvÝt, slÚttur, full■roska­ur flagnar hann Ý ■unnar fl÷gur, korkblettir d÷kkir, lßrÚttir. ┴rsprotarnir hvorki me­ brag­ nÚ ilm, lÝtt e­a dßlÝti­ d˙nhŠr­, oft me­ kvo­ukirtla ß strjßlingi.
     
Lřsing   Laufbla­kan egglaga, tennt, me­ 2-6 p÷r af Š­astrengjum 4-5(-7,5) Î 2,5-4,5 sm, grunnur bogadreginn til fleyglaga, ja­rar grˇf-tvÝsagtennt til tennt, tennur tilt÷lulega hvassar, hvassydd til stuttoddregin, ne­rabor­ lÝtt e­a dßlÝti­ d˙nhŠr­ einkum eftir a­alŠ­astrengnum og Ý vikjum Š­astrenganna, oft me­ kvo­ukirtla ß strjßlingi. Blˇmin eru einkynja (hvert einstakt blˇm er anna­ hvort karlkyns e­a kvenkyns en bŠ­i kynin er a­ finna ß s÷mu pl÷ntunni. VindfrŠvun. Ůroska­ir kvenreklar upprÚttir til nŠstum hangandi, sÝvalir 2-5 Î 0,5-1 sm, me­ frŠ ß stangli ß haustin, hreistur randhŠr­, flipar skiptast um mi­ju, nŠstum jafnlangir mj÷g ˙tstŠ­ir, hnotir me­ vŠngi, sem eru jafn brei­ir til dßlÝti­ mjˇrri en frŠi­, brei­astur um mi­ju, nŠr ekki upp fyrir frŠi­. Ůessi tegund er nßskyld nŠfurbj÷rk (B. papyrifera) og er ef til vill ekki anna­ en undirtegund ■eirrar tegundar. Myndar au­veldlega blendinga me­ ÷­rum tegundum ŠttkvÝslarinnar (Betula).
     
Heimkynni   Nor­vestur N-AmerÝka ľ Alaska.
     
Jar­vegur   ŮrÝfst best Ý framrŠstum leirkenndum, fremur r÷kum jar­vegi. Ůolir rakan jar­veg sem og magran og ■ungan. Nokku­ vind■olin. Sřrustig skiptir ekki mßli.
     
Sj˙kdˇmar   TrÚ­ er mj÷g vi­kvŠmt fyrir hunangssvepp.
     
Harka   2
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar
     
Notkun/nytjar   Sem stakstŠ­ trÚ, Ý ■yrpingar, Ý ra­ir.
     
Reynsla   Vex vel t. d. Ý Kjarnaskˇgi og hefur nß­ ■ar 4-6 m hŠ­, einnig tali­ a­ nokkur g÷mul trÚ sÚu Ý Grˇ­rast÷­inni g÷mlu ß Akureyri og Ý Rßnarg÷tu 3 (af frŠi safna­ af Jˇni R÷gnvaldssyni, sem fˇr oftar en einu sinni vestur um haf ß ßrum ß­ur) - ■arf a­ sko­a betur!
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is