Jón Thoroddsen - Barmahlíđ

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Comastoma tenellum
Ćttkvísl   Comastoma
     
Nafn   tenellum
     
Höfundur   (Rottb.) Toyok., Bot. Mag. (Tokyo) 74 : 198 (1961)
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Maríuvendlingur
     
Ćtt   Gentianaceae (Maríuvandarćtt)
     
Samheiti   Comastoma dichotomum (Pall.) Holub Gentiana dichotoma Pall. Gentiana tenella Rottb. Gentianella dichotoma (Pall.) Harry Sm. Gentianella tenella (Rottb.) Börner Lomatogonium tenellum (Rottb.) A
     
Lífsform   Einćr jurt
     
Kjörlendi   Vex í ţurrum órćktarmóum, grónum grundum og völlum, einkum međfram lćkjum og ám.
     
Blómlitur   Ljósfjólublár
     
Blómgunartími   Júní-júlí
     
Hćđ   0.05-0.15 m
     
 
Maríuvendlingur
Vaxtarlag   Einćr jurt međ marga granna dökka uppsveigđa stöngla, 5-15 sm á hćđ. Öll plantan er meira eđa minna blámenguđ. Stönglar og greinar eru blađlausar ofan til.
     
Lýsing   Blöđin, hárlaus, lítil, gagnstćđ, oddbaugótt eđa egglaga, oft blámenguđ. Blómin ljósbláleit eđa fjólublá, um 1 sm á lengd, krónan oftast fjórdeild, klofin 1/4 til 1/3 niđur og hvítleitir ţrćđir eru áberandi í blómgininu. Bikarinn er rúmlega helmingi styttri en krónan, klofinn nćr niđur í gegn, fliparnir breiđlensulaga til oddbaugóttir. Frćflar fjórir til fimm. Ein frćva. Aldin er sívalt, aflangt hýđi sem klofnar í toppinn viđ ţroskun. Blómgast í júní-júlí. Lík/líkar: Dýragras & gullvöndur. Maríuvendlingur er auđgreindur frá báđum ţessum tegundum á bikarblöđunum.
     
Jarđvegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla  
     
     
Útbreiđsla   Er víđa í innsveitum og inn á hálendiđ, einkum fyrir norđan, annars sjaldgćf. Önnur náttúruleg heimkynni t.d.: Kanada, Evrópa, Grćnland, Indland, Mexíkó, Rússland, N Ameríka.
     
Maríuvendlingur
Maríuvendlingur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is