═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Orthilia secunda
ĂttkvÝsl   Orthilia
     
Nafn   secunda
     
H÷fundur   (L.) House, Amer. Midl. Naturalist 7 : 134 (1921)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   GrŠnlilja
     
Ătt   Pyrolaceae (VetrarliljuŠtt)
     
Samheiti   Basionym: Pyrola secunda L. Synonym(s): Pyrola secunda L. Ramischia elatior Rydb. Ramischia secunda (L.) Garcke Orthilia secunda subsp. obtusata (Turcz.) Bocher Pyrola secunda subsp. obtusata (Turcz.) Hulten Orthilia secunda var. obtusata (Turcz.) House Pyrola secunda var. obtusata Turcz.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt (sÝgrŠn)
     
Kj÷rlendi   Vex Ý skˇglendi, innan um lyng og Ý gjˇtum.
     
Blˇmlitur   GrŠnhvÝtur
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st
     
HŠ­   0.08-0.15 m
     
 
GrŠnlilja
Vaxtarlag   St÷nglar uppsveig­ir og bl÷­ˇttir, einkum ne­an til og me­ nokkrum ljˇsgrŠnum hreisturbl÷­um, 8-15 sm ß hŠ­.
     
Lřsing   Bl÷­in sÝgrŠn, ydd, ljˇsgrŠn-gulgrŠn, egglaga, e­a oddbaugˇtt, reglulega smßtennt, 1,2-3 sm ß lengd, og 1-2 ß breidd, ■ykk og le­urkennd. LÝtil, 3-5 mm, oddmjˇ, ljˇsgrŠn hreisturbl÷­ inn ß milli laufbla­anna. Bla­stilkur styttri en bla­kan. Blˇmin gulgrŠn e­a grŠnhvÝt, stilkstutt, bj÷llulaga, Ý einhli­a, nokku­ ■Úttum, 2-3 sm l÷ngum klasa ß st÷ngulendanum. Krˇnan dj˙pklofin e­a nŠr ni­ur ˙r, krˇnubl÷­in um 5 mm ß lengd. Bikarbl÷­in 1-1,5 mm, snubbˇtt og smßtennt. FrŠflar 10 og ein frŠva me­ gildv÷xnum, d÷kkum beinum stÝl sem er lengri en krˇnan og stendur ˙t ˙r blˇminu. og. Blˇmgast Ý j˙lÝ-ßg˙st. L═K/L═KAR: Klukkublˇm. GrŠnliljan au­■ekkt ß einhli­a blˇmklasa, grŠnleitri krˇnu, lengri stÝl og yddum, smßtenntum bl÷­um.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Vetrarlilja og vetrarlaukur eru g÷mul n÷fn, sem einnig voru h÷f­ um klukkublˇm og bj÷llulilju." (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   AllvÝ­a Ý skˇglendi vi­ sunnanvert Dj˙pi­ og Ý Bar­astrandasřslu ß Vestfj÷r­um, einnig vi­ utanver­an Eyjafj÷r­ og Ůingeyjarsřslum austur Ý Íxarfj÷r­. SjaldgŠfari annars sta­ar, en finnst ■ˇ dreift um landi­. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: N AmerÝka, S AmerÝka, Evrˇpa, temp. AsÝa
     
GrŠnlilja
GrŠnlilja
GrŠnlilja
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is