Ëlafur Jˇhann Sigur­sson - ┴ vordegi
Grundin eignast gullinn fífil,
geislafingur hlýir strjúka
lambakóng með lítinn hnýfil,
lambagrasið rauða og mjúka.

Vappar tjaldur, vellir spói,
verpir í broki mýrispýta.
Bráðum kveikir fenjaflói
fífublysið mjallahvíta.

Bráðum mun í morgunstillu
meðan þokan kveður dranga
ljósberi hjá lágri syllu
lyfta kolli til að anga.

Blíða daga, bjartar nætur
bugðast á með tærum hyljum
eftir laut sem litlir fætur
lásu forðum berum iljum.


Viola tricolor
ĂttkvÝsl   Viola
     
Nafn   tricolor
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. : 935 (1753)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
     
Ătt   Violaceae (FjˇluŠtt)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   EinŠr e­a mj÷g skammŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex Ý hßlfgrˇnum melab÷r­um, vegak÷ntum, ■urrum melbrekkum og sandi.
     
Blˇmlitur   D÷kkfjˇlublßr, hvÝtur og gulur
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ
     
HŠ­   0.05-0.25 m
     
 
Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
Vaxtarlag   EinŠr e­a skammŠr jurt, 5-25 sm ß hŠ­. St÷nglar eru oftast marggreindir ne­an til, jar­lŠgir, uppsveig­ir, e­a upprÚttir.
     
Lřsing   Íll bl÷­in eru grˇftennt, stutthŠr­. Ne­stu bl÷­in nŠr kringlˇtt e­a sporbaugˇtt en ■au efri ÷fugegglaga e­a lensulaga. Axlabl÷­in eru stˇr og fja­urskipt me­ allstˇrum endable­li. Blˇmin eru dßlÝti­ breytileg a­ lit en alltaf ■rÝlit eins og vi­urnafni­ tricolor (■rÝlit) segir til um. Blˇmin eru 1,5-2,5 sm ß lengd, einsamhverf og dr˙pandi. Krˇnubl÷­in eru 5, 2 efstu eru d÷kkfjˇlublß. Ne­sta/mi­ krˇnubla­i­ er hvÝtleitt e­a gult Ý mi­ju me­ dekkri Š­um og svo ß einnig vi­ um ne­ri hluta ■eirra tveggja krˇnubla­a sem sitja sitt hvoru megin vi­ ■a­. Bikarbl÷­in eru odddregin til enda en brei­ari og snubbˇtt ne­an til, grßgrŠn e­a nŠr sv÷rt. Sporinn er d÷kkur Ý endann. FrŠflar 5 og frŠvan ■rÝbla­a me­ einum stÝl. Aldini­ klofnar Ý ■rennt vi­ opnun. Blˇmgast Ý maÝ-j˙nÝ. L═K/L═KAR: Engar. Au­greind frß ÷­rum fjˇlum ß bla­l÷gun og litskr˙­ugum ■rÝlitum blˇmum. M÷rg skßld hafa ort fallega um fjˇluna og mß ■ar t.d. nefna sÚra Pßl Jˇnsson "Hei­blßa fjˇlan mÝn frÝ­a, fegur­ ■Ýn gleymist mÚr seint..." og Sigur­ ElÝasson sem ß textann vi­ Litlu fluguna - "LŠkur tifar lÚtt um mß­a steina, lÝtil fjˇla grŠr vi­ skri­ufˇt ... " Ůrßtt fyrir lofi­ mß ■ess geta a­ fjˇlur ver­a oft a­ hinu argasta illgresi Ý g÷r­um sem getur veri­ erfitt a­ upprŠta.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "═ g÷mlum grasaritum er latneskt heiti herba trinitatis og var ranglega ■řtt heilagrar ■renningar jurt, ■vÝ a­ ■a­ mun ekkert hafa me­ heilaga ■renningu a­ gera. Jˇnas HallgrÝmsson kallar tegundina brekkusˇley Ý Hulduljˇ­um. Blˇ­sˇley hefur h˙n lÝka veri­ nefnd, en algengustu n÷fnin eru ■rÝlit fjˇla og ■renningargras, -jurt, -fjˇla. SÚ hnefafylli af ferskum bl÷­um so­in Ý mjˇlk og tekin inn kv÷lds og morgna er tali­, a­ ■a­ ey­i hr˙­urkvilla Ý h˙­." (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   Allalgeng frß SnŠfellsnesi nor­ur Ý sy­stu sveitir Bar­astrandarsřslu, ß Nor­urlandi vestan Eyjafjar­ar og ß HÚra­i. SjaldgŠf Ý ÷­rum landshlutum e­a vex ■ar a­eins sem slŠ­ingur. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Evrˇpa, ┴stralÝa, Nřja Sjßland, N og S AmerÝka, temp. AsÝa, R˙ssland o.v.
     
Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
Ůrenningarfjˇla (Ůrenningargras)
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is