Mßlshßttur
Eigi fellur tré við hið fyrsta högg.
Betula papyrifera
ĂttkvÝsl   Betula
     
Nafn   papyrifera
     
H÷fundur   Marsh.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   NŠfurbj÷rk
     
Ătt   BjarkarŠtt (Betulaceae)
     
Samheiti   Betula alba v. papyrifera, Betula lenta v. papyrifera.
     
LÝfsform   TrÚ
     
Kj÷rlendi   Sˇl (hßlfskuggi)
     
Blˇmlitur   GrŠnleitur til kakˇbr˙nn
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl - maÝ
     
HŠ­   7-14 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
NŠfurbj÷rk
Vaxtarlag   TrÚ sem getur or­i­ allt a­ 30 m ß hŠ­ Ý heimkynnum sÝnum. Grˇfar greinar, krˇnan gisin, b÷rkur mj÷g breytilegur, skjannahvÝtur, mˇhvÝt, mˇ-grßbr˙nn, slÚttur, flagnar af Ý pappÝrskenndum l÷gum. ┴rsprotar rau­br˙nir, d˙nhŠr­ir, seinna hßrlausir, v÷rtˇtt.
     
Lřsing   Lauf 4-9 Î 2,5-6 sm, brei­-egglaga, ydd, grˇftennt og venjulega tvÝsagtennt, grunnur bogadreginn e­a sjaldan hjartalaga, hvassydd til langydd, d÷kk mattgrŠn ofan, ljˇsari ß ne­ra bor­i, hßrlaus nema ß j÷­runum, ■ar d˙nhŠr­, me­ svartar kirtildoppur ß ne­ra bor­i, Š­astrengir Ý 6-10 p÷rum, oftast d˙nhŠr­ir ß ne­ra bor­i, laufleggir allt a­ 2,5 sm. Blˇmin eru einkynja (hvert einstakt blˇm er anna­ hvort karlkyns e­a kvenkyns en bŠ­i kynin er a­ finna ß s÷mu pl÷ntunni). VindfrŠvun. Karlreklar allt a­ 10 sm. Ůroska­ir kvenreklar 3-4 sm Î 6-8 mm, hangandi, sÝvalir, rekilhreistur stundum d˙nhŠr­, flipar upprÚttir e­a vita stundum til hli­anna, hli­aflipar dßlÝti­ styttri en mi­flipinn, FrŠ 2 Î 1 mm, oddbaugˇtt, me­ vŠng sem er 2 Î brei­ari en smßhnotin sjßlf. Myndar au­veldlega blendinga me­ ÷­rum tegundum ŠttkvÝslarinnar.
     
Heimkynni   Nor­ur N-AmerÝka til GrŠnlands.
     
Jar­vegur   Margs konar jar­vegur, en bestu eint÷k nŠfurbjarkar er a­ finna ■ar sem jar­vegurinn er sendinn, leirkenndur og vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar   TrÚ­ er mj÷g vi­kvŠmt fyrir hunangssvepp.
     
Harka   1
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­ trÚ, Ý ■yrpingar, be­. NŠfurbj÷rkin er notu­ sem lŠkningaplanta, til litunar, sem eldsneyti, til smÝ­a, til pappÝrsframlei­slu.
     
Reynsla   Er ekki Ý Lystigar­inum 2013. Ůau eint÷k sem til hafa veri­ af nŠfurbj÷rk hafa ekki reynst neitt sÚrstaklega vel sem er einkennilegt. ■ar sem tegundin Štti a­ vera fullkomlega har­ger­ hÚr. ═ gar­inum eru gamlar alaskabjarkir (Betula papyrifera v. kenaica) og einnig er tali­ a­ ■Šr sÚu Ý Kjarnaskˇgi og Ý g÷mlu Grˇ­rast÷­inni, Rßnarg÷tu 3 og vÝ­ar (frß Jˇni R÷gnvaldssyni) - Ůetta ■arf ■ˇ a­ athuga betur ■vÝ ■Šr hafa ekki veri­ greindar.
     
Yrki og undirteg.   Betula papyrifera v. commutata (Reg.) Fern. og Betula papyrifera v. minor (Tuckerm.) S. Wats. eru undirtegundir sem Šttu a­ ■rÝfast hÚr vel mi­a­ vi­ h÷rkut÷lu (Z2). Fleiri eru sÝ­an nefndar Ý KrŘssmann t.d. Betula papyrifera v. subcordata 6-10 m frß Klettafj÷llum, Betula papyrifera v. humilis NV USA - Alaska - 8-10 m og Betula papyrifera v. cordifolia (Reg.) Fern. Labrador ľ Minnesota.
     
┌tbrei­sla  
     
NŠfurbj÷rk
NŠfurbj÷rk
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is