Jón Thoroddsen - Barmahlíđ

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Sorbus hybrida
Ćttkvísl   Sorbus
     
Nafn   hybrida
     
Höfundur   L.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Gráreynir
     
Ćtt   Rósaćtt (Rosaceae).
     
Samheiti   Sorbus x hybrida.
     
Lífsform   Lauffellandi tré.
     
Kjörlendi   Sól.
     
Blómlitur   Hvítur.
     
Blómgunartími   Júní.
     
Hćđ   8-12m
     
Vaxtarhrađi   Fremur hćgvaxta
     
 
Gráreynir
Vaxtarlag   Líkist nokkuđ silfurreyni (S. intermedia). Einstofna eđa margstofna, 8-12 m hátt tré međ frekar óreglulegum, útstćđum eđa nćr láréttum greinum, jafnvel slútandi og breiđri krónu. Árssprotar ullhćrđir í fyrstu, síđar brúnir og hárlausir. Börkur grár. Brumin egglaga-langegglaga 7,5-10,5 sm, brumhlífar brúnar og nćr hárlausar, ţćr efri ullhćrđar.
     
Lýsing   Blöđin sljóydd, egglaga-langegglaga, sepótt ofan til en fjöđruđ neđst, dökkgrágrćn á efra borđi en hvítlóhćrđ á neđra borđi, gróftennt og alltaf međ a.m.k. 1 blađpar laust frá ađalblöđkunni, 7,5-10,5 sm á lengd. Blómin hvít eđa gráhvít, ilmandi, blómskipan í 6-10 sm sveip, hvert blóm 1-1,5 sm í ţvermál. Bikarblöđ í fyrstu gráhćrđ en verđa hárlaus međ aldrinum. Aldin hnöttótt, rautt međ brúnum barkopum, 10-12 mm í ţvermál. Gulir haustlitir. Harđgerđur og vindţolinn en verđur oft fyrir haustkali, sérstaklega á unga aldri. Oft mikiđ étinn af fiđrildalifrum. Fjölgar sér međ geldćxlun og eru afkvćmin ţví öll eins og móđurplantan.
     
Heimkynni   N, M & S Evrópa.
     
Jarđvegur   Međalrakur, frjór, framrćstur.
     
Sjúkdómar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1, ÓN, 4
     
Fjölgun   Haustsáning, sumargrćđlingar.
     
Notkun/nytjar   Í ţyrpingar, sem stakstćđ tré, í rađir.
     
Reynsla   Harđgerđur og talinn vind- og seltuţolinn, kvillalítil (talinn blendingur S. aria x S. aucuparia?). Fjölmörg gömul og góđ eintök til í Lystigarđinu. Plöntur af gráreyni í íslenska beđinu hafa vaxiđ áfallalaust ? mjög flottar og harđgerđar.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla  
     
Gráreynir
Gráreynir
Gráreynir
Gráreynir
Gráreynir
Gráreynir
Gráreynir
Gráreynir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is