Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Tulipa kaufmanniana
ĂttkvÝsl   Tulipa
     
Nafn   kaufmanniana
     
H÷fundur   Reg.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Kaupmannat˙lÝpani
     
Ătt   LiljuŠtt (Liliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Laukur (15)
     
Kj÷rlendi   Sˇl og skjˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur-ljˇsgulur m/rau­um r÷ndum.
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl-maÝ.
     
HŠ­   20-40 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Kaupmannat˙lÝpani
Vaxtarlag   Laukar 1,5-8 sm Ý ■vermßl, mjˇir, laukhř­i svart og le­urkennt til gulbr˙nt og pappÝrskennt, lÝning ß innra bor­i me­ a­lŠg, gullin hßr, hŠringin ■Úttari vi­ toppinn og grunninn.
     
Lřsing   St÷nglar allt a­ 50 sm, efti hlutinn d˙nhŠr­ur, stundum hßrlaus, me­ rau­leita slikju. Lauf 2-20 sm brei­, 2-5 talsins, ■Útt saman, mynda oft hvirfingu vi­ grunninn, lensulaga til ÷fuglensulaga, ÷gn bylgju­, f÷l grß-grŠn, Š­arnar dekkri, hßrlaus nema smßrandhŠr­. Blˇm 1-5, stj÷rnulaga til bj÷llulaga til bollalaga, oft ilmandi. BlˇmhlÝfarbl÷­ allt a­ 11 x 5 sm, hvÝt e­a rjˇmalit stundum me­ gul e­a m˙rsteinsrau­ blŠbrig­i, ytri blˇmhlÝfarbl÷­ lensulaga til brei­lensulaga, oft baksveig­, grunnblettur gulur, ytra bor­ rautt e­a bleikt eftir mi­rifinu. Innri blˇmhlÝfarbl÷­ oft upprÚtt, lang-oddbaugˇtt e­a lang-tÝgullaga, snubbˇtt, stundum marglit, mi­rif oft grŠnt e­a rautt ß ljˇslitum formum, grunnblettur blŠvŠngslaga, skŠrgulur. Frjˇ■rŠ­ir hßrlausir, gulir, frjˇhnappar sn˙nir, gulir.
     
Heimkynni   M AsÝa.
     
Jar­vegur   LÚttur, frjˇr, sendinn.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1,
     
Fj÷lgun   Hli­arlaukar, sßning, skammlÝfur, endurnřja ■arf hann eftir 2-3 ßr.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, Ý skrautblˇmabe­.
     
Reynsla   Har­ger­ plants sem betra er a­ skřla a­ vetrinum.
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki hafa veri­ reynd Ý Lystigar­inum svo sem 'Abba' me­ rau­, fyllt blˇm, snemmblˇmstrandi, 'Corona' me­ gul krˇnubl÷­, rau­mengu­ utan, rau­ur hringur Ý mi­ju, sein, 'Giuseppe Verdi' stˇr gullgul blˇm, rau­ a­ innan og fagurrau­ ß ytra bor­i. Johan Strauss' f÷lgulur/f÷lrau­ur, 'Pink Dwarf' purpurableik blˇm, 'Scarlet Baby' skarlatsrau­ur me­ bleika slikju, gul mi­ja, snemmblˇmstrandi. 'Showwinner' hßrau­ blˇm, 'Stresa' gul og rau­ blˇm. Íll hafa reynst skammlÝf. M÷rg ÷nnur yrki eru til svo sem: 'The First' me­ hvÝt blˇm, 'Hearts Delight' me­ hvÝt/rau­ blˇm. 'Daylight, 'Cesar Franck', 'Alfred Cortot', 'Josef Kafka' og m÷rg fleiri.
     
┌tbrei­sla  
     
Kaupmannat˙lÝpani
Kaupmannat˙lÝpani
Kaupmannat˙lÝpani
Kaupmannat˙lÝpani
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is