═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Tulipa kaufmanniana
ĂttkvÝsl   Tulipa
     
Nafn   kaufmanniana
     
H÷fundur   Reg.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Kaupmannat˙lÝpani
     
Ătt   LiljuŠtt (Liliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Laukur (15)
     
Kj÷rlendi   Sˇl og skjˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur-ljˇsgulur m/rau­um r÷ndum.
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl-maÝ.
     
HŠ­   20-40 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Kaupmannat˙lÝpani
Vaxtarlag   Laukar 1,5-8 sm Ý ■vermßl, mjˇir, laukhř­i svart og le­urkennt til gulbr˙nt og pappÝrskennt, lÝning ß innra bor­i me­ a­lŠg, gullin hßr, hŠringin ■Úttari vi­ toppinn og grunninn.
     
Lřsing   St÷nglar allt a­ 50 sm, efti hlutinn d˙nhŠr­ur, stundum hßrlaus, me­ rau­leita slikju. Lauf 2-20 sm brei­, 2-5 talsins, ■Útt saman, mynda oft hvirfingu vi­ grunninn, lensulaga til ÷fuglensulaga, ÷gn bylgju­, f÷l grß-grŠn, Š­arnar dekkri, hßrlaus nema smßrandhŠr­. Blˇm 1-5, stj÷rnulaga til bj÷llulaga til bollalaga, oft ilmandi. BlˇmhlÝfarbl÷­ allt a­ 11 x 5 sm, hvÝt e­a rjˇmalit stundum me­ gul e­a m˙rsteinsrau­ blŠbrig­i, ytri blˇmhlÝfarbl÷­ lensulaga til brei­lensulaga, oft baksveig­, grunnblettur gulur, ytra bor­ rautt e­a bleikt eftir mi­rifinu. Innri blˇmhlÝfarbl÷­ oft upprÚtt, lang-oddbaugˇtt e­a lang-tÝgullaga, snubbˇtt, stundum marglit, mi­rif oft grŠnt e­a rautt ß ljˇslitum formum, grunnblettur blŠvŠngslaga, skŠrgulur. Frjˇ■rŠ­ir hßrlausir, gulir, frjˇhnappar sn˙nir, gulir.
     
Heimkynni   M AsÝa.
     
Jar­vegur   LÚttur, frjˇr, sendinn.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1,
     
Fj÷lgun   Hli­arlaukar, sßning, skammlÝfur, endurnřja ■arf hann eftir 2-3 ßr.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, Ý skrautblˇmabe­.
     
Reynsla   Har­ger­ plants sem betra er a­ skřla a­ vetrinum.
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki hafa veri­ reynd Ý Lystigar­inum svo sem 'Abba' me­ rau­, fyllt blˇm, snemmblˇmstrandi, 'Corona' me­ gul krˇnubl÷­, rau­mengu­ utan, rau­ur hringur Ý mi­ju, sein, 'Giuseppe Verdi' stˇr gullgul blˇm, rau­ a­ innan og fagurrau­ ß ytra bor­i. Johan Strauss' f÷lgulur/f÷lrau­ur, 'Pink Dwarf' purpurableik blˇm, 'Scarlet Baby' skarlatsrau­ur me­ bleika slikju, gul mi­ja, snemmblˇmstrandi. 'Showwinner' hßrau­ blˇm, 'Stresa' gul og rau­ blˇm. Íll hafa reynst skammlÝf. M÷rg ÷nnur yrki eru til svo sem: 'The First' me­ hvÝt blˇm, 'Hearts Delight' me­ hvÝt/rau­ blˇm. 'Daylight, 'Cesar Franck', 'Alfred Cortot', 'Josef Kafka' og m÷rg fleiri.
     
┌tbrei­sla  
     
Kaupmannat˙lÝpani
Kaupmannat˙lÝpani
Kaupmannat˙lÝpani
Kaupmannat˙lÝpani
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is