Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Acer negundo
ĂttkvÝsl   Acer
     
Nafn   negundo
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Askhlynur
     
Ătt   HlynsŠtt (Aceraceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SumargrŠnt trÚ/stˇr runni
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   GrŠngulur.
     
BlˇmgunartÝmi   Snemmsumars.
     
HŠ­   4-6 m (-20 m erlendis).
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Askhlynur
Vaxtarlag   TrÚ allt a­ 25 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, oft me­ fleiri en einn stofn, krˇnan brei­, ˙tstŠ­ar greinar og hßrlausar. SÚrbřli. B÷rkur grßr, slÚttur. Greinar hßrlausar, grŠnar e­a grßar, stundum blßleitar.
     
Lřsing   Lauf allt a­ 22 sm, fja­urskipt, smßlauf 3-7, stundum 9 talsins, en oftast 5. ne­sta pari­ og endasmßbla­ eru stundum me­ 3 flipa. Smßlauf egglaga, grˇftennt vi­ oddinn, skŠrgrŠn ß efra bor­i, ljˇsari ß ■vÝ ne­ra, ÷gn d˙nhŠr­ e­a hßrlaus. Blˇmskipunin hli­stŠ­, karlblˇmin Ý hno­um Ý klasa me­ 15-50 blˇm, kvenblˇmin eru lÝtil, Ý dr˙pandi klasa, me­ 1-11 blˇm og stundum me­ 1 bla­par. Blˇmin grŠngul, kvenblˇmin me­ l÷ng, hvÝt frŠni og ekki me­ van■roska frŠfla. Aldin allt a­ 4 sm, hnotir litlar, sporvala-hn÷ttˇttar til nokku­ flatar, me­ Š­ar. VŠngir mŠtast Ý hv÷ssu horni. ε
     
Heimkynni   Mi­- & N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   Me­alrakur frjˇr.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   2
     
Heimildir   1, 2
     
Fj÷lgun   Sßning strax og frŠin hafa nß­ fullum ■roska e­a eftir a­ ■au hafa hloti­ 3 mßna­a kuldame­fer­. FrŠ Ý tvÝvŠngju­um hßrlausum hnotum.
     
Notkun   StakstŠ­ trÚ, Ý ■yrpingar, Ý be­.
     
Nytjar   REYNSLA: ═ Lystigar­inum er til ein planta sem sß­ var til 1988 og grˇ­ursett Ý be­ 2001. Kelur dßlÝti­. ---- Til eru yrki af askhlyn me­ flikrˇttum bl÷­um, t. d. A. negundo 'Variegatum' og A. negundo 'Flamingo'
     
Yrki og undirteg.   Einnig mß geta A. negundo L. var. texanum Pax., A. negundo var. violaceum Kirchn., Acer negundo ssp. mexicanum (DC) Wesm. en samkvŠmt RHS eiga allar ■essar undirtegundir a­ vera har­ger­ar.
     
┌tbrei­sla  
     
Askhlynur
Askhlynur
Askhlynur
Askhlynur
Askhlynur
Askhlynur
Askhlynur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is