Snorri Hjartarson - Lyng

Gott er að leggjast í lyngið,
sjá lauf glóa, finna kvik
fjaðurmjúk atlot þess, fagna
í fegurð jarðar meðan rauð
og lág sólin lækkar
og lyngbreiðan er ilmgrænt haf
sem ber þig að hljóðri húmströnd
og hylur þig gleymsku.

Aesculus hippocastanum
ĂttkvÝsl   Aesculus
     
Nafn   hippocastanum
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   HrossakastanÝa
     
Ătt   HrossakastanÝuŠtt (Hippocastanaceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, skjˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur (blˇmgast sjaldan hÚrlendis).
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   4-10 m (-25 m erlendis)
     
Vaxtarhra­i   HŠgvaxta.
     
 
HrossakastanÝa
Vaxtarlag   TrÚ sem ver­ur allt a­ 25 m hßtt og allt a­ 25 m Ý ■vermßl Ý heimkynnum sÝnum. Krˇnan ˙tbreidd, hvelfd, me­ margar greinar, ■Šr ne­stu svigna undan eigin ■unga, uppsveig­ar efst. Stofninn getur or­i­ 5 m Ý ■vermßl. HÚrlendis eru trÚn miklu minni.
     
Lřsing   B÷rkurinn flagnar af Ý rŠmum e­a fl÷gum, rau­br˙nn til matt-grßbr˙nn. Ungar greinar me­ br˙n hßr. Lauf-f÷r U-laga. Brum allt a­ 2,5 Î 1,5 sm, me­ lÝmkennda kvo­u. Smßlauf 5-7 talsins, legglaus, ÷fugegglaga, fleyglaga vi­ grunninn, mjˇ-langydd til nŠstum rˇfuydd, allt a­ 25 sm l÷ng, d÷kkgrŠn ofan, gulgrŠn ne­an, ver­a rau­ e­a appelsÝnugul ß haustin, tvÝ-bogsagtennt, grunnsmßlauf me­ dßlÝti­ br˙nt d˙nhßr, laufleggur allt a­ 20 sm. Blˇmin Ý přramÝdalaga sk˙fum, allt a­ 30 sm l÷ngum. Krˇnubl÷­in 5, allt a­ 2 sm Ý ■vermßl, hvÝt me­ rau­a flekki vi­ grunninn og me­ freknur kringum flekkina, d˙nhŠr­, k÷gru­. Aldin hn÷ttˇtt, allt 6 sm Ý ■vermßl, grŠn, ■yrnar mj˙kir, hvassyddir, frŠ 1-3, glansandi br˙n me­ stˇra, mˇlita, kringlˇtta bletti.
     
Heimkynni   NV Grikkland, M & S AlbanÝa, B˙lgarÝa.
     
Jar­vegur   Rakur og frjˇr.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   3
     
Heimildir   1
     
Fj÷lgun   Sßning (frŠ liggja Ý dvala Ý 1-2 ßr).
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­ trÚ ß skjˇlsŠlum, hlřjum sta­ ■ar sem trÚ­ hefur nˇg vaxtarrřmi.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein a­keypt planta, sem var grˇ­ursett Ý be­ 1993, hefur oft kali­ miki­ ßr hvert, ■ˇ minna Ý seinni tÝ­ en Ý fyrstu. Lifir a­ minnsta kosti enn 2012. -------------------- Vi­kvŠm. Lengi a­ nß sÚr ß strik og hefur ekki ■rifist sem skyldi - ß a­ vera har­ger­ust af ÷llum hrossakastanÝum. Ver­ur krŠkluleg ef h˙n er ekki klippt Ý uppvexti. Ůarf skilyr­islaust nŠringarrÝkan jar­veg og skjˇlgˇ­an sta­ eigi h˙n a­ ■rÝfast. B÷rkur, bl÷­ og aldin hafa lengi veri­ notu­ Ý lŠkningaskyni og ■ß fyrst og fremst vi­ gigt.
     
Yrki og undirteg.   Nokkur yrki til erlendis.
     
┌tbrei­sla  
     
HrossakastanÝa
HrossakastanÝa
HrossakastanÝa
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is