Hulda - ┌r ljˇ­inu Sorg
Þar sem blóm í laufalautum
ljúfu máli saman tala,
sem að ást og angur skilja, ?
blágresi og burknar grannir,
brönugrös og músareyra,
ljósberi og lækjarstjarna,
litlar fjólur, æruprísar,
gullmura og gleym-mér-eigi, ?
vildi ég mega minnast þín.
Fagus sylvatica
ĂttkvÝsl   Fagus
     
Nafn   sylvatica
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Beyki / Skˇgarbeyki
     
Ătt   BeykiŠtt (Fagaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   GulgrŠnn.
     
BlˇmgunartÝmi   SÝ­la vors - snemmsumars.
     
HŠ­   3-8 m
     
Vaxtarhra­i   Vex me­alhratt.
     
 
Beyki / Skˇgarbeyki
Vaxtarlag   Margstofna e­a einstofna trÚ me­ brei­a krˇnu, allt a­ 48 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, b÷rkur slÚttur, grßr. Brum langydd, rau­br˙n. ┴rssprotar Ý fyrstu silkihŠr­ir en ver­a fljˇtt hßrlausir, tvÝhli­stŠ­ir eins og brumin.
     
Lřsing   Lauf 5,5-11 Î 3,5-6,5 sm oddbaugˇtt-egglaga, ja­rar bylgja­ir, bogtenntir, oft me­ strjßlar, smßar tennur, randhŠr­, Š­astrengir Ý 5-9 p÷rum, me­ mj˙ka d˙nhŠringu. Laufgrunnur fleyglaga e­a bogadreginn, laufin silkihŠr­ framan af, d÷kkgrŠn og gljßandi ß efra bor­i en ljˇsari ß ne­ra bor­i. Blˇmin eru einkynja (hvert blˇm er anna­ hvort karlkyns e­a kvenkyns, en bŠ­i kynin eru ß s÷mu pl÷ntunni, sambřli). VindfrŠvun. Aldin er fjˇrskipt hulstur me­ g÷ddum, ljˇsbr˙nt, ß allt a­ 2,5 sm l÷ngum blˇmskipunarlegg, reifar allt a­ 2,5 sm e­a lengir, hnetur/frŠ tv÷, ■rÝstrend, 1,2-1,8 sm l÷ng eru Ý hverju hulstri. Hreistur mjˇ, me­ axlabl÷­. Hnetur 2, ˙tstŠ­ar e­a upprÚttar, alveg inniloka­ar. Gulir - koparrau­ir haustlitir.
     
Heimkynni   Evrˇpa a­ Bretlandseyjum me­t÷ldum frß Noregi su­ur og austur til Spßnar, Grikklands, V R˙sslands og KrÝmskaga.
     
Jar­vegur   LÚttur, sendinn, leirblandinn, dj˙pur, frjˇr. helst vel framrŠstur, ■ˇ rakaheldinn, ■urr e­a rakur, sřrustig skiptir ekki mßli.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z5 og er ekki vi­kvŠmt fyrir frosti.
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org, http://www.missouribotanicalgarden.org
     
Fj÷lgun   Sßning, yrkjum fj÷lga­ me­ ßgrŠ­slu.
     
Notkun/nytjar   ═ ■yrpingar, Ý ra­ir, Ý limger­i, sem stakstŠtt trÚ.
     
Reynsla   Engin reynsla Ý Lystigar­inum, en sß­ hefur veri­ til tegundarinnar, en ekki lifa­. Nokkur ■okkaleg trÚ eru til ß ReykjavÝkursvŠ­inu t.d. Ý Hellisger­i Ý Hafnarfir­i. Vi­urinn er gulur til rau­bleikur, mj÷g har­ur og endingargˇ­ur, en ekki utandyra, er mest nota­ur Ý h˙sg÷gn, gˇlf, Ý rennismÝ­i o.fl. Gˇ­ur eldivi­ur, gefur mikinn hita. - Kreˇsˇt er unni­ ˙r vi­num sem og tjara, metanˇl og ediksřra. Myndirnar eru teknar Ý Stokkhˇlmi.
     
Yrki og undirteg.   Ůa­ eru m÷rg nafntogu­ form til, valin vegna skrautgildis. Form me­ purpuralit lauf ■urfa helst a­ vera Ý fullri sˇl, en form me­ gul lauf helst dßlÝtinn skugga. Fagus sylvatica f. pendula (Loud.) Schelle - ver­ur hßtt trÚ me­ hangandi greinar. Fagus sylvatica f. purpurea (Ait.) Schneid. - purpurabeyki - me­ purpuralit bl÷­. Fagus sylvatica f. laciniata (Pers.) Domin. - dj˙pflipˇtt bl÷­. Fagus sylvatica f. tortuosa (PÚpin) Hegi. - me­ sÚrkennilega undnar og sn˙nar greinar. Fleiri yrki eru Ý rŠktun en ■eirra ekki geti­ hÚr - sum ■eirra hafa veri­ flutt inn af og til af stŠrri gar­pl÷ntust÷­vum.
     
┌tbrei­sla  
     
Beyki / Skˇgarbeyki
Beyki / Skˇgarbeyki
Beyki / Skˇgarbeyki
Beyki / Skˇgarbeyki
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is