Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Sambucus nigra
ĂttkvÝsl   Sambucus
     
Nafn   nigra
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Svartyllir
     
Ătt   Geitbla­sŠtt (Caprifoliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl-hßlfskuggi/skjˇl.
     
Blˇmlitur   RjˇmahvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ.
     
HŠ­   3-5 m (-9 m)
     
Vaxtarhra­i   Hra­vaxta.
     
 
Svartyllir
Vaxtarlag   Margstofna runni me­ sprunginn b÷rk, ßrssprotar grßleitir me­ stˇrum korkv÷rtum, mergur hvÝtur.
     
Lřsing   Bl÷­in gagnstŠ­, allt a­ 30 sm, smßbl÷­ oftast 5 en geta veri­ 3-9. Smßbl÷­in langegglaga, hßrlaus, hvasstennt, d÷kkgrŠn, ■efill, 3-10 sm a­ lengd. Blˇmin ilmsterk, gulhvÝt, blˇmskipun sveiplÝk, fl÷t. Aldin gljßandi sv÷rt ber, Št. Ůokkalega fallegir haustlitir. Ber og blˇm oft notu­ Ý lŠkningaskyni.
     
Heimkynni   Evrˇpa, Nor­ur AfrÝka, SV AsÝa.
     
Jar­vegur   Frjˇr, rakaheldinn.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   = 1
     
Fj÷lgun   Vetrar- e­a sumargrŠ­lingar, sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ bl÷ndu­ trjß- og runnabe­.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til ■rjßr pl÷ntur, sem sß­ var til 1988 og grˇ­ursettar Ý be­ 1989 og 1990, hafa allta f kali­ miki­. Fremur vi­kvŠm og hefur ekki reynst vel Ý LA, vex vel yfir sumar en kelur ßrlega miki­ ni­ur (k:4).
     
Yrki og undirteg.   Fj÷ldi yrkja Ý rŠktun erlendis sem lÝtt e­a ekki hafa veri­ reynd hÚrlendis.
     
┌tbrei­sla  
     
Svartyllir
Svartyllir
Svartyllir
Svartyllir
Svartyllir
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is