Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Abies grandis
ĂttkvÝsl   Abies
     
Nafn   grandis
     
H÷fundur   (Dougl. ex D. Don) Lindl.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Stˇr■inur
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi, skjˇl.
     
Blˇmlitur  
     
BlˇmgunartÝmi  
     
HŠ­   5-10 m
     
Vaxtarhra­i   Strand■inur er talinn hra­vaxta Ý heimkynnum sÝnum.
     
 
Stˇr■inur
Vaxtarlag   Krˇnan mjˇ-keilulaga. Ni­ursvei­gar greinar. B÷rkur ß g÷mlum trjßm grßbr˙nn, smßhreistra­ur me­ dj˙pum sprungum.
     
Lřsing   TrÚ, 30-50 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum. ┴rsprotar eru ˇlÝfugrŠnir, hßrlausir e­a me­ fÝnger­ og stutt hßr. Brumin eru egglaga til stutt sÝv÷l og me­ kvo­u. Barrnßlar skiptast, eru lßrÚttar, mynda hvasst horn vi­ greinina, ■Šr eru styttri ofan ß greinunum en ne­an, 3,5-6 sm langar, 2,5-3 mm brei­ar, bognar Ý endann, glansandi, skŠrgrŠnar ß efra bor­i, me­ grˇp. A­ ne­an eru barrnßlarnar me­ 2 loftaugarendur, hvor ˙r 7-10 loftaugar÷­um, lykta miki­ ef ■au eru n˙in. K÷nglar mjˇkka ÷gn til endanna, eru 6-12 sm langir, 3-4 sm brei­ir. Ungir k÷nglar eru gulbr˙nir. K÷ngulhreistur 2,5-3 sm brei­, heilrend, hreisturbl÷­kur mj÷g smßar, sjßst ekki.
     
Heimkynni   N AmerÝka, nokku­ algeng.
     
Jar­vegur   LÚttur, framrŠstur, frjˇr, me­alrakur, lÚtts˙r.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   6
     
Heimildir   1,2,9, Roloff/Bńrtels 1996: Geh÷lze
     
Fj÷lgun   Sßning (forkŠla frŠ Ý um mßnu­), vetrargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ be­, ■yrpingar og sem jˇlatrÚ.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta, sem sß­ var til 1991, grˇ­ursett Ý be­ 2001, vetrarskřling 2001-2007, kelur dßlÝti­ sum ßr.
     
Yrki og undirteg.   'Aurea', 'Compacta', 'Pendula' ofl. Ý rŠktun erlendis en ■essi yrki eru lÝtt e­a ekki reynd hÚrlendis. Abies grandis v. idahoensis Silba. LŠgri og minni ß flesta kanta en a­altegundin. Heimkynni: NV AmerÝka (inn til landsins Ý BC, A Washington - Idaho). Ekki reyndur enn sem komi­ er. (z6, heimild 1).
     
┌tbrei­sla  
     
Stˇr■inur
Stˇr■inur
Stˇr■inur
Stˇr■inur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is