Jón Thoroddsen - Barmahlíđ

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Primula scotica
Ćttkvísl   Primula
     
Nafn   scotica
     
Höfundur   Hook.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Skotalykill
     
Ćtt   Maríulykilsćtt (Primulaceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Fjölćr jurt.
     
Kjörlendi   Sól.
     
Blómlitur   Dökkpurpura.
     
Blómgunartími   Maí-júlí.
     
Hćđ   4-8 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Skotalykill
Vaxtarlag   Lágvaxin fínleg tegund. Öll plantan er mélug međ jafnlanga blómleggi.
     
Lýsing   Lauf 1-5 x 0,4-1.5 sm, oddbaugótt, aflöng eđa spađalaga, heilrend eđa gistennt, bogtennt, oftast mikiđ mélug á neđra borđi. Blómskipunarleggir oftast 1-2, 0,5-6 sm. Blómskipunin 1-6 blóma. Stođblöđ 2-5 mm, lensulaga, grunnur nćstum sekklaga, snubbótt. Krónublöđ 5-8 mm, dökkpurpuralit međ gult gin, sjaldan hvít, flipar öfug-hjartalaga, djúpsýld.
     
Heimkynni   N Skotland.
     
Jarđvegur   Léttur, frjór, framrćstur.
     
Sjúkdómar  
     
Harka   4
     
Heimildir   = 1, scottishwildlifetrust.org.uk/visit/wildlife/S/schottiish-primerose/, https://en.wikipedia.org/wiki/Primula_scotica
     
Fjölgun   Skipting, sáning.
     
Notkun/nytjar   Í steinhćđir, framan til í fjölćringabeđ.
     
Reynsla   Fín steinhćđaplanta. Reynsla af rćktun hennar er fremur stutt, oft skammlíf. Gróđursett fyrst 2002.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla   Einlend (endemísk) í Skotlandi, ađeins fundin í Caithness, Sutherland og Orkneyjum. Náskyld maríulykli (P. stricta) og dofralykli (P. scandinavíca).
     
Skotalykill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is