Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Symphytum tuberosum
ĂttkvÝsl   Symphytum
     
Nafn   tuberosum
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   PÝpuvalurt
     
Ătt   MunablˇmaŠtt (Boraginaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   GulhvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   Vorblˇmstrandi.
     
HŠ­   40-60 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   UpprÚttur fj÷lŠringur, allt a­ 60 sm hßr, vex upp af skri­ulum, ■ykkum, hn˙­ˇttum jar­st÷ngli. St÷nglar ˇgreindir e­a me­ 1-2 stuttar greinar efst, ■akinn aftursveig­um ■ornhßrum.
     
Lřsing   Lauf me­ ■ornhŠr­ sem eru ■Úttust ne­st, grunnlauf hverfa vi­ blˇmgun, eru egg-spa­alaga, leggl÷ng, leggir me­ vŠngi. Mi­lauf egglensulaga til oddbaugˇtt, 10-14 x 3-6 sm, leggstutt, ßberandi miki­ stŠrri en ■au ne­stu. Efstu laufin legglaus. Blˇmskipun me­ 4-16 blˇm, st÷ku sinnum fleiri. Blˇmleggir d˙nhŠr­ir, dr˙pandi. Bikar 5-8 mm, tennur band-lensulaga, yddar. Flipar Ż-1/10 af lengd bikarsins og um ■a­ bil Ż af lengd krˇnunnar. Krˇnan 1,3-1,9 sm, gulhvÝt me­ brei­bj÷llulaga krˇnutungu og aftursvei­a flipa. FrŠflar me­ frjˇhnappa 2 x lengd frjˇ■rß­anna. Ginleppar 2 x lengri en frŠflarnir, ■rÝhyrndir langyddir. FrŠ(hnetur) ÷gn bognar, hrukkˇttar, fÝnhn˙skˇttar.
     
Heimkynni   V, M & S Evrˇpa, NV Tyrkland.
     
Jar­vegur   Frjˇr, rakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   1,2
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting, rˇtargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   Sem ■ekja, Ý brei­ur, sem undirgrˇ­ur, Ý fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   ═ uppeldi sem stendur.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is