Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Abies concolor
ĂttkvÝsl   Abies
     
Nafn   concolor
     
H÷fundur   (Gordon & Glend.) Lindl. ex Hildebr.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   HvÝt■inur
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   TrÚ, sÝgrŠnt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl, hßlfskuggi / skjˇl
     
Blˇmlitur   ♂ blˇm gulgrŠn,♀ blˇm gulgrŠn
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ.
     
HŠ­   10-20 m (-40 m)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
HvÝt■inur
Vaxtarlag   ŮÚtt, mjˇkeilulaga krˇna, greinar standa lßrÚtt ˙t frß stofni, b÷rkur lengi slÚttur me­ ßberandi kvo­ubˇlum, seinna ljˇsgrßr, langsprunginn.
     
Lřsing   TrÚ 25-40 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, me­ greinar alveg ni­ur a­ j÷r­. Greinar geislastŠ­ar og lßrÚttar, b÷rkur ljˇsgrßr, hrj˙fur. ┴rsprotar grßgrŠnir til ˇlÝfugrŠnar, ■vÝ sem nŠst hßrlausir, brum k˙lulaga, kvo­ug. Barrnßlum er ˇreglulega ra­a­ ß greinarnar. ŮŠr eru yfirleitt sig­laga og uppsveig­ar; Ý mi­r÷­inni beinast ■Šr upp og fram ß vi­, eru bandlaga, 40-60 mm langar og 2-2,5 mm brei­ar, yddar til bogadregnar, ▒ blßleitar bŠ­i ofan og ne­an. ═ ■verskur­ eru ■Šr dßlÝti­ k˙ptar til nŠstum flatar. ŮŠr eru me­ 2 ljˇsar loftaugarendur a­ ne­an. K÷nglar eru sÝvalir, mjˇrri til endanna, 7-12 sm langir. Ungir k÷nglar eru grŠnleitir e­a purpuralitir, ver­a seinna br˙nir. K÷ngulhreistur eru blŠvŠngslaga, allt a­ 25 mm brei­, hreisturbl÷­ sjßst ekki. FrŠ ÷fugegglaga, vŠngur skakkur.
     
Heimkynni   SV-BandarÝkin til N-Mexikˇ.
     
Jar­vegur   LÚttur, framrŠstur, me­al■urr, lÝti­ eitt s˙r.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   1,2,7,9
     
Fj÷lgun   Sßning, forkŠla frŠ Ý ca. 1 mßnu­, vetrargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­, Ý ■yrpingar, Ý be­.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta sem sß­ var 1987. H˙n er falleg og ■rÝfst vel, kelur ekkert og ÷nnur planta sem sß­ var 1990, kelur heldur ekkert.
     
Yrki og undirteg.   Abies concolor var. concolor er a­alger­ ■essarar tegundar. Krˇnan er ■Úttari en ß ÷­rum afbrig­um. ┴rsprotarnir eru gulir e­a gulgrŠnir, brumin k˙lulaga. Barr er kambskipt, oft sig­laga. K÷nglar eru ljˇsgŠnir ungir e­a ■ß purpura mj÷lva­ir. Abies concolor var. lowiana - SÝerra■inur frß Origon og Sierra er grennri og hŠrri me­ mattgrŠnar, tvÝhli­stŠ­ar nßlar.
     
┌tbrei­sla  
     
HvÝt■inur
HvÝt■inur
HvÝt■inur
HvÝt■inur
HvÝt■inur
HvÝt■inur
HvÝt■inur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is