Í morgunsárið - Ragna Sigurðardóttir Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
|
Atriplex longipes ssp. praecox
| Ættkvísl |
|
Atriplex |
| |
|
|
| Nafn |
|
longipes |
| |
|
|
| Höfundur |
|
Drejer, Fl. Excurs. Hafn., 107. 1838. |
| |
|
|
| Ssp./var |
|
ssp. praecox |
| |
|
|
| Höfundur undirteg. |
|
(Hülph.) Turesson |
| |
|
|
| Yrki form |
|
|
| |
|
|
| Höf. |
|
|
| |
|
|
| Íslenskt nafn |
|
Hélublaðka |
| |
|
|
| Ætt |
|
Chenopodiaceae (Hélunjólaætt) |
| |
|
|
| Samheiti |
|
Basionym: Atriplex praecox Hülph. |
| |
|
|
| Lífsform |
|
Fjölær |
| |
|
|
| Kjörlendi |
|
Vex í fjörum umhverfis landið og stundum í ræktuðu landi. Útbreiðsla þó óviss þar sem erfitt er að greina á milli hélu- og hrímblöðku, auk þess sem sérfræðingar eru ekki á einu máli með endanlega greiningu þessara tegunda. |
| |
|
|
| Blómlitur |
|
Græn eða rauðleit forblöð, blómin sjálf óásjáleg |
| |
|
|
| Blómgunartími |
|
Júní-júlí |
| |
|
|
| Hæð |
|
0.15-0.35 m |
| |
|
|
|
|
|
| Vaxtarlag |
|
Stönglarnir eru jarðlægir eða lítið eitt uppsveigðir, gáróttir og marggreindir, 15-35 sm á hæð/lengd. Blöð, stöngull og forblöð alsett örsmáum, hvítum, blöðrulaga salthárum sem gefa plöntunni hélugrátt yfirborð. |
| |
|
|
| Lýsing |
|
Blöðin fremur mjó, gagnstæð, stilkuð, meira eða minna þríhyrnd, sum þó aflöng, egglaga, tígullaga eða lensulaga, heilrend eða óreglulega tennt, 2-5 sm á lengd og 0,5-2 sm á breidd, oft rauðfjólublá.
Blómin einkynja, lítil, ósjáleg. Sambýli. Kvenblóm umlukin tveimur forblöðum í stað blómhlífar. Karlblómin með fimm blómhlífarblöðum og fimm fræflum. Forblöðin tígullaga, græn eða rauðleit, samgróin neðst, 5-9 mm á lengd og stundum stilkuð. Ein fræva með tveim stílum. Blómgast í júní-júlí.
LÍK/LÍKAR: Hélublaðka. Neðri blöðin oft breiðari á hélublöðku en á hrímblöðku og þverari við grunninn, venjulega grænni að lit. Forblöðin samgróin lengra upp og oft áberandi útbelgd. Ekki auðgreindar hvor frá annarri nema með mjög vel þroskuðum aldinum.
Ath.: Er undir Atriplex nudicaulis Boguslaw (Baltic Saltbush) í USDA og víðar. |
| |
|
|
| Jarðvegur |
|
|
| |
|
|
| Heimildir |
|
1,2,3,9 |
| |
|
|
| Nytjar |
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| Útbreiðsla |
|
Óviss, staðfest á Breiðdalsvík og er væntanlega víðar með fjörum landsins.
Önnur náttúruleg heimkynni t.d.: Evrópa, N Ameríka |
| |
|
|
|
|