Ëlafur Jˇhann Sigur­sson - ┴ vordegi
Grundin eignast gullinn fífil,
geislafingur hlýir strjúka
lambakóng með lítinn hnýfil,
lambagrasið rauða og mjúka.

Vappar tjaldur, vellir spói,
verpir í broki mýrispýta.
Bráðum kveikir fenjaflói
fífublysið mjallahvíta.

Bráðum mun í morgunstillu
meðan þokan kveður dranga
ljósberi hjá lágri syllu
lyfta kolli til að anga.

Blíða daga, bjartar nætur
bugðast á með tærum hyljum
eftir laut sem litlir fætur
lásu forðum berum iljum.


Dryas octopetala
ĂttkvÝsl   Dryas
     
Nafn   octopetala
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. pl. 1: 501. 1753
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
     
Ătt   Rosaceae (RˇsaŠtt)
     
Samheiti   Dryadaea octopetala (L.) Kuntze Dryas alpina Salisb. Dryas chamaedrifolia (Crantz) Gray Dryas chamaedryoides Pall. Geum chamaedrifolium Crantz Ptilotum octopetalum (L.) Dulac Dryas octopetala var. typica Beck Dryas octopetala f. hirsuta Hartz Dryas octopetala subtaxon genuina Regel & Tiling
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex Ý ■urrum mˇum og ß melum og melkollum um land allt.
     
Blˇmlitur   HvÝtur
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ
     
HŠ­   0.04-0.15 m
     
 
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Vaxtarlag   Myndar flatar ■˙fur me­ jar­lŠgum, trjßkenndum st÷nglum, 4-15 sm ß hŠ­.
     
Lřsing   Bl÷­in (rj˙pnalaufin) eru sÝgrŠn, skinnkennd, egglaga, sepˇtt, stilkstutt, tennt, 1,2-2,2 sm ß lengd, sÝgrŠn, d÷kkgrŠn, gljßandi og gishŠr­ ß efra bor­i en ■Útt hvÝtlo­in ß ne­ra bor­i me­ ni­urorpnum bla­j÷­rum. Blˇmin standa ß mj˙khŠr­um leggjum og eru krˇnubl÷­in oftast ßtta. Blˇmst÷nglarnir eru 3-15 sm ß lengd, blˇmin fremur stˇr e­a 2,5-3,5 sm Ý ■vermßl. Krˇnubl÷­in hvÝt en frŠflar gulir og mynda ■Útta ■yrpingu Ý mi­ju blˇmsins. FrŠvurnar margar. StÝllinn ver­ur sÝ­an a­ l÷ngum, fja­urhŠr­um svifhala upp ˙r aldininu. Blˇmgast Ý maÝ-j˙nÝ. L═K/L═KAR: Engar. Jurtin gengur undir mismunandi n÷fnum eftir ■roskastigi. Nafni­ holtasˇley ß vi­ um blˇmgunartÝmann, en ■egar aldini­ hefur ■roskast er h˙n k÷llu­ hßrbr˙­a. Bl÷­in nefnast rj˙pnalauf vegna ■ess a­ ■au eru ein a­alfŠ­a rj˙punnar. ŮJËđARBLËMIđ: ┴ri­ 2004 kusu ═slendingar Holtasˇley sem sitt ■jˇ­arblˇm. Landb˙na­arrß­uneyti­ haf­i frumkvŠ­i a­ ■vÝ a­ kjˇsa um ■jˇ­arblˇm ═slendinga en Landvernd var fali­ a­ sjß um framkvŠmdina. Kr÷furnar voru ■Šr a­ blˇmi­ ■urfi a­ vera vel sřnilegt vÝ­a um land og einkennandi fyrir grˇ­urfar ■ess. Ůa­ ■urfi a­ hafa tilt÷lulega langan blˇmgunartÝma, vera au­velt a­ teikna og vel falli­ til kynningarstarfs.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Te af bl÷­um, ßsamt blˇ­bergi og vallhumli var tali­ styrkja brjˇst og maga og ■ykir besti drykkur. Bl÷­in eru mikilvŠg fŠ­a rj˙punnar og kallast rj˙pnalauf (-lyng). Ůau voru ß­ur ■urrku­ og mulin til ■ess a­ drřgja reyktˇbak. N÷fnin hßrbr˙­a og hßrmey eru dregin af l÷ngum hßrum aldina. S˙ var tr˙a manna fyrrum, a­ rˇtin drŠgi til sÝn peninga, vŠri h˙n notu­ ß rÚttan hßtt, og var h˙n ■vÝ k÷llu­ ■jˇfarˇt." (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   Algeng um land allt. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Nor­urhvel a­ mestu (arktÝsk); Evrˇpa, N AmerÝka, GrŠnland, Alaska, Kanada og vÝ­ar.
     
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Holtasˇley, rj˙pnalauf, hßrbr˙­a
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is