Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Equisetum palustre
ĂttkvÝsl   Equisetum
     
Nafn   palustre
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl.: 1061. 1753.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Mřrelfting
     
Ătt   Equisetaceae (ElftingarŠtt)
     
Samheiti   Equisetum arenarium Opiz Equisetum nodosum Hoppe Equisetum tuberosum Hectot ex DC.
     
LÝfsform   Fj÷lŠr grˇplanta
     
Kj÷rlendi   Vex Ý r÷kum jar­vegi, ß engjum og mřrum.
     
Blˇmlitur  
     
BlˇmgunartÝmi  
     
HŠ­   0.20 - 0.40 m
     
 
Mřrelfting
Vaxtarlag   Jar­st÷ngullinn gljßandi svartir, skri­ulir. Ofanjar­arst÷nglarnir grasgrŠnir e­a grßgrŠnir me­ mjˇu mi­holi, stˇrgßrˇttir li­skiptir, sÝvalir, me­ li­skiptum, kransstŠ­um greinum, 2-3 mm Ý ■vermßl, oft sexstrendir, 20-40 sm ß hŠ­.
     
Lřsing   St÷nglar oftast me­ jafnl÷ngum og uppstŠ­um greinum me­ gljßandi sv÷rtum slÝ­rum, oft jafngildar og a­alst÷ngullinn. Tennt, uppvÝ­ slÝ­ur vi­ hvern li­, 6-8 slÝ­urtennur ß st÷nglum. Tennur ■rÝhyrndar, grŠnar e­a br˙nar, mˇsvartar Ý oddinn me­ brei­um hvÝtum himnufaldi. Greinarnar strjßlar, oftast stuttar, sljˇstrendar me­ 5-6 gßrum og jafnm÷rgum slÝ­urt÷nnum, br˙num Ý oddinn. SlÝ­urtennur greina ■rÝhyrndar me­ skammŠjum broddi. Grˇ÷x toppstŠ­, grŠnsv÷rt, oftast leggl÷ng og leggmjˇ. L═K/L═KAR: Beitieski & Klˇelfting. Mřrelfting ■ekkist ß fŠrri, sljˇrri og fleiri k÷ntum ß greinunum, fŠrri greinum, og grˇaxi ß enda grŠnu sprotanna. Mřrelfting er allbreytileg tegund, stundum nŠr greinalaus og lÝkist ■ß fergini.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Ef h˙n er slegin snemma og vel verku­, ■ykir h˙n sŠmilegt fˇ­ur handa sau­fÚ. Grunur leikur ■ˇ ß a­ h˙n geti valdi­ slŠmum sj˙kdˇmum, sÚ h˙n gefin eing÷ngu". (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   Algeng um land allt, nema hßtt til fjalla. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Temp. belti­, N AmerÝka, Evrˇpa, AsÝa
     
Mřrelfting
Mřrelfting
Mřrelfting
Mřrelfting
Mřrelfting
Mřrelfting
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is