ŮurÝ­ur Gu­mundsdˇttir - RŠtur
Ég geng um skrúðgarða borgar
og blómin horfa á mig
litríkum framandi augum
og ilmur þeirra er alltaf nýr

Í fjarska situr fölblá gleymmérei
á fötum lítils barns

Því blágresi, holtasóley og steinbrjótur
voru blóm bernsku minnar

Og rætur þeirra
verða alltaf mínar

Euphrasia frigida
ĂttkvÝsl   Euphrasia
     
Nafn   frigida
     
H÷fundur   Pugsley, J. Linn. Soc., Bot. 58 : 490 (1930)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Augnfrˇ
     
Ătt   Scrophulariaceae (GrÝmublˇmaŠtt)
     
Samheiti   Euphrasia minima subsp. frigida (Pugsley) Hartl
     
LÝfsform   EinŠr hßlfsnÝkill
     
Kj÷rlendi   Vex Ý ■urrum jar­vegi ß b÷kkum, m÷gru graslendi og fl÷gum.
     
Blˇmlitur   ne­ri v÷r hvÝt m gulum blett, s˙ efri blß
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg.
     
HŠ­   0.03-0.15 (-0.25) m
     
 
Augnfrˇ
Vaxtarlag   Nokku­ breytileg, einŠr jurt, me­ granna og upprÚtta st÷ngla, sem eru řmist ˇgreindir e­a nokku­ marggreindir, meira e­a minna hŠr­ir. Ne­stu st÷ngulli­irnir langir en hinir efri stuttir. Blˇmskipunin ■Úttbl÷­ˇtt. Yfirleitt smßvaxin, 3-15sm ß hŠ­ en getur or­i­ allt a­ 25 sm ß hŠ­ vi­ bestu a­stŠ­ur.
     
Lřsing   Bl÷­in gagnstŠ­ e­a sum stakstŠ­, broddhŠr­, lensulaga, egglaga e­a ÷fugegglaga, grˇftennt me­ ˙tstŠ­um t÷nnum og oft nokku­ blßmengu­. Sto­bl÷­in kringlˇtt, me­ fleyglaga grunni og dj˙pum, hv÷ssum t÷nnum. Blˇmskipun hefst vi­ 2-3 ne­sta bla­par. Varablˇmin marglit, ne­ri v÷rin hvÝt me­ gulum bletti, efri v÷rin blßleit. Krˇnan einsamhverf, pÝpulaga ne­an til, varaskipt efst, 4-7 mm ß lengd. Bikarinn hŠr­ur, grŠnleitur me­ d÷kkum j÷­rum og taugum. V-laga broddyddir bikarflipar. Fjˇrir frŠflar me­ purpurasv÷rtum frjˇhirslum. Ein tvÝbla­a frŠva sem ver­ur a­ afl÷ngu hř­isaldini vi­ ■roska. Hř­i stˇr, afl÷ng, greinilega sřld, greinilega leggju­ og ßlÝka l÷ng og bikarinn. Blˇmgast Ý j˙lÝ-ßg˙st. L═K/L═KAR: Kirtilaugnfrˇ sem lÝkist augnfrˇ, en blˇm hennar eru stŠrri nŠr alveg fjˇlublß, bikarar og efstu laufbl÷­ nŠr eing÷ngu kirtilhŠr­.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Sagt er, a­ jurtin hafi samandragandi, barkandi og styrkjandi kraft, sÚ magastyrkjandi og ey­i slÝmi. Annars er plantan einkum ■ekkt fyrir, hve gott er a­ leggja volgt sey­i af henni ß vot og svÝ­andi augu. SnÝkir af ÷­rum tegundum me­ ■vÝ a­ festa hßrfÝnar sogv÷rtur ß rˇtum vi­ rŠtur annarra tegunda. Getur ■ˇ sjßlf framleitt eigin fŠ­u me­ ljˇstillÝfun, svo a­ h˙n er a­eins hßlfsnÝkill." (┴g. H.)
     
     
┌tbrei­sla   Algeng um land allt. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Nor­urhvel, arktÝsk; N AmerÝka, Evrˇpa, AsÝa
     
Augnfrˇ
Augnfrˇ
Augnfrˇ
Augnfrˇ
Augnfrˇ
Augnfrˇ
Augnfrˇ
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is