═ morgunsßri­ - Ragna Sigur­ardˇttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Galium verum
ĂttkvÝsl   Galium
     
Nafn   verum
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. 107 (1753)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Gulma­ra
     
Ătt   Rubiaceae (M÷­ruŠtt)
     
Samheiti   Calathiana nivalis (L.) Delarbre Hippion nivale (L.) F. W. Schmidt
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex ß ■urrum st÷­um, ■ar sem sˇlar nřtur, ß grˇnum grundum, Ý mˇlendi og kjarri og vÝ­ar.
     
Blˇmlitur   Gulur
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ
     
HŠ­   0.12-0.30 m
     
 
Gulma­ra
Vaxtarlag   Skri­ulir rau­leitir jar­st÷nglar. Ofanjar­arst÷nglar upprÚttir, strendir, ofurlÝti­ d˙nhŠr­ir, greindir ofan til, 12-30 sm ß hŠ­.
     
Lřsing   Bl÷­in 6-10 saman Ý kr÷nsum, striklaga, broddydd, me­ ni­urorpnar rendur, 8-20 mm ß lengd, d÷kkgrŠn og gljßandi ß efra bor­i, ljˇsgrŠn og hŠr­ ß ne­ra bor­i. Blˇmin fjˇrdeild, gul, ilmandi, 3-4 mm Ý ■vermßl, m÷rg saman ß greindum blˇmskipunum ˙r efri bla­÷xlunum. Krˇnubl÷­in, krossstŠ­, oddmjˇ, samgrˇin ne­an til. FrŠflar fjˇrir og ein frŠva me­ klofinn stÝl. TvÝkleyf klofaldin ß beinum leggjum, slÚtt og hßrlaus. Blˇmgast Ý j˙nÝ-j˙lÝ L═K/L═KAR: Engar. Au­■ekkt Ý blˇma. Lauf ß■ekk ÷­rum m÷­rum en mism÷rg Ý kransi eftir tegundum (sjß a­rar tegundir).
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Nytjar   "Ma­ran ÷r■reyttum lÚttir l˙a," segir Eggert Ëlafsson og hefur plantan ■vÝ veri­ nefnd ˇl˙agras. Af blˇmum var gott svitadrÝfandi me­al, vŠri ■a­ drukki­ heitt a­ kveldi. ١tti lÝka gott vi­ flogaveiki og řmsum sinateygjum. Smßs÷xu­ og so­in me­ nřju, ˇs÷ltu sau­asmj÷ri (2 hlutar af jurtinni ß mˇti 4 hlutum af smj÷rinu) er h˙n besti ßbur­ur ß bila­ar og krepptar sinar. Duft af rˇt og bl÷­um stemmir blˇ­ ˙r sßrum. Rˇtin var oft notu­ til litunar." (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   Algeng um land allt. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Temp. AsÝa, N AmerÝka, Evrˇpa, AfrÝka ov.
     
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is