Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Galium verum
ĂttkvÝsl   Galium
     
Nafn   verum
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. 107 (1753)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Gulma­ra
     
Ătt   Rubiaceae (M÷­ruŠtt)
     
Samheiti   Calathiana nivalis (L.) Delarbre Hippion nivale (L.) F. W. Schmidt
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex ß ■urrum st÷­um, ■ar sem sˇlar nřtur, ß grˇnum grundum, Ý mˇlendi og kjarri og vÝ­ar.
     
Blˇmlitur   Gulur
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ
     
HŠ­   0.12-0.30 m
     
 
Gulma­ra
Vaxtarlag   Skri­ulir rau­leitir jar­st÷nglar. Ofanjar­arst÷nglar upprÚttir, strendir, ofurlÝti­ d˙nhŠr­ir, greindir ofan til, 12-30 sm ß hŠ­.
     
Lřsing   Bl÷­in 6-10 saman Ý kr÷nsum, striklaga, broddydd, me­ ni­urorpnar rendur, 8-20 mm ß lengd, d÷kkgrŠn og gljßandi ß efra bor­i, ljˇsgrŠn og hŠr­ ß ne­ra bor­i. Blˇmin fjˇrdeild, gul, ilmandi, 3-4 mm Ý ■vermßl, m÷rg saman ß greindum blˇmskipunum ˙r efri bla­÷xlunum. Krˇnubl÷­in, krossstŠ­, oddmjˇ, samgrˇin ne­an til. FrŠflar fjˇrir og ein frŠva me­ klofinn stÝl. TvÝkleyf klofaldin ß beinum leggjum, slÚtt og hßrlaus. Blˇmgast Ý j˙nÝ-j˙lÝ L═K/L═KAR: Engar. Au­■ekkt Ý blˇma. Lauf ß■ekk ÷­rum m÷­rum en mism÷rg Ý kransi eftir tegundum (sjß a­rar tegundir).
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Nytjar   "Ma­ran ÷r■reyttum lÚttir l˙a," segir Eggert Ëlafsson og hefur plantan ■vÝ veri­ nefnd ˇl˙agras. Af blˇmum var gott svitadrÝfandi me­al, vŠri ■a­ drukki­ heitt a­ kveldi. ١tti lÝka gott vi­ flogaveiki og řmsum sinateygjum. Smßs÷xu­ og so­in me­ nřju, ˇs÷ltu sau­asmj÷ri (2 hlutar af jurtinni ß mˇti 4 hlutum af smj÷rinu) er h˙n besti ßbur­ur ß bila­ar og krepptar sinar. Duft af rˇt og bl÷­um stemmir blˇ­ ˙r sßrum. Rˇtin var oft notu­ til litunar." (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   Algeng um land allt. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Temp. AsÝa, N AmerÝka, Evrˇpa, AfrÝka ov.
     
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Gulma­ra
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is