Pßll Ëlafsson, Ljˇ­i­ Vetrarkve­ja
Margt er gott að muna þér
þó mér þú fyndist langur.
Farðu vel, þú færðir mér
fögnuð bæði og angur.

Þó að nísti frostið fast
og fölni grænir hagar
eftir þetta kuldakast
koma betri dagar.
Geum rivale
ĂttkvÝsl   Geum
     
Nafn   rivale
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. pl. 1: 501. 1753
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   FjalldalafÝfill
     
Ătt   Rosaceae (RˇsaŠtt)
     
Samheiti   Geum nutans Raf. Geum rivale subsp. islandicum ┴.L÷ve & D.L÷ve
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex best Ý r÷kum og grˇskumiklum lautum, mˇum, bollum og gilhv÷mmum.
     
Blˇmlitur   Holdrau­ur-purpurarau­ur me­ dekkri Š­ar
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ
     
HŠ­  
     
 
FjalldalafÝfill
Vaxtarlag   Mj˙khŠr­ jurt sem vex upp af gildum jar­st÷ngli. St÷nglar upprÚttir e­a skßstŠ­ir, 20-45 sm ß hŠ­. V÷xtur jar­st÷ngla fer a­allega fram til enda og vaxa ■eir ■vÝ upp ˙r moldinni smßm saman. Jar­st÷ngull oftast a­ mestu hulinn af stˇrum, leggl÷ngum, ble­lˇttum bl÷­um.
     
Lřsing   Stofnbl÷­in fj÷­ru­, bilble­lˇtt, me­ stˇrum dj˙pflipu­um, snubbˇttum endable­li. Smßbl÷­in grˇftennt, lo­in. St÷ngulbl÷­in ■rÝskipt, me­ tenntum flipum og axlabl÷­um vi­ fˇtinn, Blˇmin fimmdeild, en stundum ofkrřnd. Ůau eru hlutfallslega stˇr og dr˙pandi ˙r efri bla­÷xlum, 1 ,5-2 sm Ý ■vermßl. Krˇnubl÷­in naglmjˇ og frambrei­, snubbˇtt, Ý fyrstu rau­gul en sÝ­ar holdrau­ me­ d÷kkum Š­um. Bikarbl÷­in rau­br˙n-d÷kkrau­, ■rÝhyrnd og hŠr­. Milli ■eirra eru mjˇ og ˙tsperrt utanbikarbl÷­. Margir frŠflar me­ gular frjˇhirslur. FrŠvur margar me­ lo­inni trjˇnu sem lengist mj÷g ■egar aldin ■roskast. Blˇmgast Ý j˙nÝ-j˙lÝ. L═K/L═KAR: Engar.
     
Jar­vegur   Vex best Ý frjˇum, me­alr÷kum jar­vegi.
     
Heimildir   1,2,3,9,HKr
     
Reynsla   "Rˇtin geymir řmis ilm-og brag­efni, sem voru notu­ sem krydd bŠ­i Ý mat og drykk (engjanegulrˇt). H˙n ■ykir og styrkjandi, k÷lduey­andÝ og svitalei­andi, og er ■vÝ gˇ­ til ■ess a­ ÷­last ■rˇtt eftir ni­urgang og farsˇttir. Einnig br˙ka­ist h˙n vi­ matarˇlyst, blˇ­sˇtt og til ■ess a­ strß Ý vond sßr. Af rˇtinni mß bŠ­i gera duft og sey­i. FjalldŠla, biskupshattur og sˇlsekvÝa eru g÷mul n÷fn ß tegundinni." (┴g.H.)
     
     
┌tbrei­sla   Mj÷g algengur um land allt en ekki ■ˇ ß Su­austurlandi, ■ar finnst hann ekki ß stˇrum svŠ­um. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Evrˇpa, BalÝ, MexÝkˇ, Kanada, KÝna, FŠreyjar, N AmerÝka.
     
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
FjalldalafÝfill
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is