┌r ljˇ­inu BarmahlÝ­ eftir Jˇn Thoroddsen
Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!
Menyanthes trifoliata
ĂttkvÝsl   Menyanthes
     
Nafn   trifoliata
     
H÷fundur   Linnaeus, Sp. Pl. 145 (1753)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Horbla­ka
     
Ătt   Menyanthaceae (Horbl÷­kuŠtt)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex Ý tj÷rnum, keldum, flˇum, mřrum, sÝkjum og tjarnarvikum og Ý blautu votlendi um land allt. Nokku­ algeng um land allt.
     
Blˇmlitur   HvÝtur me­ bleiku Ývafi
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝÝ
     
HŠ­   0.20-0.30 m
     
 
Horbla­ka
Vaxtarlag   Jar­st÷nglar gildir, li­a­ir og yfirleitt langir og li­a­ir, fljˇta ß vatni Ý grunnum tj÷rnum og skur­um e­a liggja lausir ofan ß mosa Ý mřrum og flˇum, 20-30 (-50) sm ß hŠ­/lengd e­a meir ef jurtin vex Ý vatni.
     
Lřsing   Bl÷­in stakstŠ­, all■ykk, ■rÝfingru­, ß 10-30 sm l÷ngum stilk, smßbl÷­in 4-10 sm ß lengd og 2-6 sm ß breidd, hßrlaus, ÷fugegglaga e­a brei­oddbaugˇtt og heilrend. Blˇmin 2-3 sm Ý ■vermßl, bleik utan en hvÝtleit innan, Ý stj÷rnulaga, upprÚttum gisnum klasa, l÷ng, ßberandi hvÝtleit k÷gurhßr ß krˇnbl÷­um. Blˇmin fß saman ß skßstŠ­um, bla­lausum blˇmst÷ngli. Blˇmhnapparnir rau­leitir fyrir blˇmgun. Krˇnan hvÝt, klofin ni­ur til mi­s e­a meir Ý 5 flipa. Bikarinn dj˙pklofinn, fliparnir snubbˇttir, rau­grŠnir a­ lit. FrŠflar fimm me­ d÷kkar frjˇhirslur. Ein frŠva me­ einum stÝl og ■rÝskiptu frŠni. Aldin hř­i e­a hnot. Blˇmgast Ý j˙nÝ. Blˇmgast helst Ý vatni en sÝ­ur ß ■urrari st÷­um. L═K/L═KAR: Engar.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr,http://www.dsr.kvl.dk/~dagmar/jurtir/menyanth.html
     
Nytjar   "Au­■ekkt planta og alkunn lŠkningajurt. Ber m÷rg n÷fn, řmist dregin af bl÷­um (remmubl÷­, mřrarhˇfur, ■rÝbla­), jar­st÷ngli (ßlftakˇlfur, mřrarkˇlfur, keldulaukur og nautatßg) e­a notum, en h˙n var br˙ku­ Ý rei­inga og kallast rei­ingsgras, og til lŠkninga, svo sem n÷fnin kveisugras og ˇl˙agras bera vott um. H˙n ■ykir einkar gˇ­ vi­ skyrbj˙gi, gulu, miltis-og lifrarveiki, vatnssˇtt, gikt og flestum meinum Ý lÝfinu. BŠ­i b˙i­ til sey­i og te at rˇtum og bl÷­um. ١tti gˇ­ til hßr■votta og me­ njˇla er te af henni gott vi­ har­lÝfi." (┴g.H.) "Takist ß­ur en blˇmstrar. H˙n er magastyrkjandi, svita og ■vaglei­andi, vessa ■ynnandi, uppleysandi, ormdrepandi og ver rotnun. H˙n br˙kast ■vÝ mˇt skyrbj˙g, gulu, miltis og lifrarveiki, vatnsˇtt og iktsřki; flestum meinum Ý lÝfinu. Bl÷­ hennar br˙kast Ý te; af ■vÝ drekki ma­ur lÝtinn kaffibolla Ý senn ■risvar daglega. Af sey­inu takist hßlfu minna, eins oft ß dag, ■a­ drepur orma Ý m÷nnum og styrkir ■reyttan lÝkama, ■ynnir og hreinsar galli­, er gott mˇti vatnsˇtt, li­agigt, fˇtaveiki, limafallssřki, kvefi, kveisu og salgflˇ­i; lÝka er ■eim ■a­ ■jenandi, sem hafa kalin sßr. Sey­i af j÷fnum hlutum horbl÷­kurˇtar og heimulu er hi­ besta magastyrkjandi me­al, og gott vi­ har­lÝfi, gulu, miltis og lifrarbˇlgu og ÷­rum meinlŠtum, af ■vÝ drekkist hßlfur tebolli Ý senn 4 sinnum daglega". (GJ)
     
     
┌tbrei­sla   Algeng Ý votlendi um allt land. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Evrˇpa, N AmerÝka, Kanada, Chad, KÝna, GrŠnland, Indland, Bali, Japan, Nřja Sjßland ov.
     
Horbla­ka
Horbla­ka
Horbla­ka
Horbla­ka
Horbla­ka
Horbla­ka
Horbla­ka
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is