Í morgunsáriđ - Ragna Sigurđardóttir
Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
Potamogeton alpinus
Ćttkvísl   Potamogeton
     
Nafn   alpinus
     
Höfundur   Balbis, Mém. Acad. Sci. (Turin) 10-11(Phys. Math. 1): 329 (1804)
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Fjallnykra
     
Ćtt   Potamogetonaceae (Nykrućtt)
     
Samheiti   Potamogeton annulatus Bellardi Potamogeton microstachys Wolfg. Potamogeton purpurascens Seidl ex J. Presl & C. Presl Potamogeton rufescens Schrad. Potamogeton semipellucidus W. D. J. Koch & Ziz Potamogeton serratus Roth
     
Lífsform   Fjölćr vatnajurt (einkímblöđungur)
     
Kjörlendi   Vex í tjörnum, síkjum, skurđum og stöđuvötnum, stundum allhátt yfir sjó.
     
Blómlitur   Óásjáleg blóm - rauđbrúnt ax
     
Blómgunartími   Júlí
     
Hćđ   0.20-0.60 m
     
 
Vaxtarlag   Fjölćr, einkímblađa vatnajurt, sem vex á kafi ađ öllu eđa einhverju leyti, myndar sjaldan flotblöđ. Öll jurtin oftast rauđleit eđa ryđbrún. Jarđstönglar međ allstórum vetrarbrumum. Stönglar greinast í toppinn í nokkuđ jafnlangar greinar, 20-60 sm á hćđ/lengd.
     
Lýsing   Myndi hún flotblöđ eru ţau öfugegglaga, spađalaga eđa lensulaga, 5-10 sm á lengd, dálítiđ skinnkennd, stilkurinn oftast styttri en blađkan sem mjókkar jafnt niđur á stilkinn, slíđurhimnan, ţykk og stinn. Kafblöđin lensulaga, snubbótt, brún eđa grćnleit, himnukennd međ ljósum miđstreng, óstilkuđ, yfirleitt nokkuđ löng, oftast 6-16 sm og mjókka jafnt niđur ađ blađfćtinum. Blómin tvíkynja, fjórir frćflar og fjórar frćvur. Blómin smá, ţétt saman á 1,5-2,5 sm löngu, rauđbrúnu axi sem stendur upp úr vatninu. Axleggurinn allur jafngildur. Aldiniđ rauđleitt međ hvössum kili og stuttri trjónu, 3-4 mm á lengd. Blómgast í júlí. LÍK/LÍKAR: Grasnykra & Langnykra. Fjallnykran ţekkist frá grasnykru á löngum, snubbóttum kafblöđum. Fjallnykran ţekkist langnyrku á ţví ađ kafblöđin mjókka jafnt ađ blađfćtinum.
     
Jarđvegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Nytjar  
     
     
Útbreiđsla   Víđa um land allt, en ófundin á Miđhálendinu Önnur náttúruleg heimkynni t.d.: Evrópa, N Ameríka, Kanada, Grćnland, Japan, Pakistan ov.
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is