Úr ljóđinu Barmahlíđ eftir Jón Thoroddsen
Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!
Ranunculus acris
Ćttkvísl   Ranunculus
     
Nafn   acris
     
Höfundur   Linnaeus, Sp. Pl. : 554 (1753)
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
     
Ćtt   Ranunculaceae (Sóleyjaćtt)
     
Samheiti   Ranunculus acer auct. Ranunculus stevenii auct., non Andrz. ex Besser
     
Lífsform   Fjölćr jurt
     
Kjörlendi   Vex einkum í graslendi og oft í túnum, högum, grösugum bollum og í giljum og dćldum til fjalla. Algeng um land allt.
     
Blómlitur   Gulur
     
Blómgunartími   Maí-júní
     
Hćđ   0.15-0.40 m
     
 
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Vaxtarlag   Stönglar sívalir, meira eđa minna greindir ofan til, hćrđir neđan til,15-40 sm á hćđ. Stöku plöntur finnast ţó til fjalla međ ógreindum stöngli og endastćđu blómi.
     
Lýsing   Stofnblöđin og neđstu stöngulblöđin stilklöng. Blöđin stakstćđ, lođin, djúpt handskipt í ţrjá til fimm hluta sem hver um sig er djúpskertur í ţrjá sepótta flipa. Háblöđin eru nćrri stilklaus og ţrískipt, stilkstutt eđa stilklaus. Blómin fimmdeild, fagurgul, hvert 2-2,5 sm í ţvermál, endastćđ á greinóttum, löngum blómstilkum. Krónublöđin gljáandi, snubbótt. Bikarinn einfaldur, bikarblöđin gulgrćn, lođin međ breiđum himnufaldi. Margir frćflar og margar frćvur sem verđa ađ litlum, einfrćja hnetum viđ ţroska. Blómgast í maí-júní. "Íslenskum eintökum hefur veriđ skipt í tvćr deilitegundir, subsp. villosus (Drabble) Nyman sem er algengust á láglendi, og subsp. pumilus (Wahlenb.) Á. & D. Löve sem einkum vex til fjalla".(H.Kr.) LÍK/LÍKAR: Skriđsóley, sifjarsóley og gullmura. Skriđsóley auđţekkt á ţrískiptri blöđku međ greinilega stilkuđu endasmáblađi. Sifjarsóley auđgreind af mjög fjölbreytilegri blađlögun. Stofnblöđin eru nýrlaga og gróftennt en stundum djúpsepótt eđa skipt međ tenntum flipum en stöngulblöđin, einkum efstu blöđin skipt í nokkra striklaga eđa Y-laga flipa. Einnig má nefna ađ blómstilkar eru gáróttir. Gullmura auđgreind á tvöföldum utanbikarnum og blađgerđinni.
     
Jarđvegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Síđara orđiđ í tegundarheitinu, viđurnafniđ acris, er til komiđ vegna beisks bragđs ferskra blađa og blóma. Kvikfénađur forđast hana ţví á sumrin, en viđ ţurrkun hverfur óbragđiđ og spillir hún ţví ekki töđu ađ neinu marki. Blómin eru eitruđ, en voru áđur notuđ til ţess ađ brenna burtu vörtur. Nafniđ túnasóley er dregiđ af vaxtarstađ." (Ág.H.)
     
     
Útbreiđsla   Algeng um land allt. Önnur náttúruleg heimkynni t.d.: Kanda, Evrópa (Austurríki, Ţýskaland), Grćnland, Mexíkó, N Ameríka.
     
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Brennisóley (Túnsóley, Sóley)
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is