Sigf˙s Da­ason - VŠngjaslßttur
Akureyri
mjög skreytt
reynitrjám.

Sá sem gengi um bæinn
á septemberkvöldi:
dimmur skuggi innfjarðarins
fylgdi honum á aðra hönd hvar sem hann færi,
lifandi, kvikur!
Sálarspegill!

Heilagur lundur
rís í hæðir.
Og gangi maður í lundinn
er hann þar einn með sjálfum sér.

Það gustar um limið
og fuglarnir í björtum trjákrónunum
fælast skóhljóð einmanans
og hviðra með vængjaslætti
yfir höfði hans og úti í myrkrinu.

Og upp fyrir honum rennur þá: hvílík
sú dýrð sem einmananum hlotnast.



Thymus praecox ssp. arcticus
ĂttkvÝsl   Thymus
     
Nafn   praecox
     
H÷fundur   Opiz.
     
Ssp./var   ssp. arcticus
     
H÷fundur undirteg.   (E. Durand) Jalas
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Blˇ­berg
     
Ătt   Lamiaceae (VarablˇmaŠtt)
     
Samheiti   Thymus drucei Ronniger Thymus serpyllum subsp. britannicus (Ronniger) P. Fourn.
     
LÝfsform   Dvergrunni, sÝgrŠnn, fj÷lŠr
     
Kj÷rlendi   Vex ■ar sem sˇlar nřtur, ß ■urrum melum, hlÝ­um og klettaskorum, ß s÷ndum og Ý ■urru mˇlendi.
     
Blˇmlitur   Fjˇlublßr
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st
     
HŠ­   0.10-0.30 m
     
 
Blˇ­berg
Vaxtarlag   LÝtill, sÝgrŠnn, fÝnger­ur smßrunni me­ litlum bl÷­um. Sprotar jar­lŠgir, rˇtskeyttir me­ upprÚttar e­a uppsveig­ar hli­argreinar, 2-5 sm ß hŠ­ og 10-30 sm ß lengd. St÷nglar ferstrendir, hŠr­ir ß tveim hli­um, stundum alhŠr­ir. Sterkan ilm leggur af pl÷ntunni, mest ßberandi rÚtt fyrir blˇmgun.
     
Lřsing   Laufbl÷­in lÝtil, gagnstŠ­, spa­alaga e­a ÷fugegglaga, 3-5 mm a­ lengd me­ grˇfum randhßrum ne­an til. Blˇmin oftast rˇsrau­ e­a blßrau­ en stundum skjˇta hvÝtingjar upp kollinum. Blˇmin all■Útt saman ß st÷ngulendum Ý ÷xlum efstu bla­anna. Krˇnan 5-deild, sambla­a, varaskipt. Krˇnufliparnir ßvalir, og mynda tveir efri v÷rina, en ■rÝr ■ß ne­ri. Bikarinn varaskiptur, sambla­a, lo­inn, me­ oddmjˇum flipum og vÝsa ■rÝr upp og tveir ni­ur. Bikarinn me­ hßrkransi, sem lokar opinu eins og bˇmullarhno­ri a­ lokinni blˇmgun. FrŠflar fjˇrir, tveir langir og tveir stuttir. Ein tvÝbla­a frŠva me­ einum stÝl. Blˇmgast Ý j˙lÝ-ßg˙st. 2n = 54. L═K/L═KAR: Engar.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla   "Sey­i e­a te at blˇ­bergi, sem er so­i­ drykklanga stund Ý vatni, ■ykir hressandi bŠ­i til lÝkama og sßlar. ┴ stundum eru h÷f­ me­ bl÷­ vallhumals, ljˇnslappa og rj˙pnalauf. Ekki er rß­ a­ drekka nema einn kaffibolla af ■vÝ Ý einu tvisvar ß dag. Sumir telja a­ br˙ka megi blˇ­bergste vi­ timburm÷nnum, en a­rir vi­ tÝ­ateppu, ■vagstemmu, flogaveiki, kvefi, har­lÝfi, hjartveiki og svefnleysi. VÝ­a er blˇ­berg haft inni til ■ess a­ bŠta lykt Ý h˙sum og ß stundum er ■a­ lagt Ý fatakistur". (┴g.H.) Bj÷rn Halldˇrsson, prestur Ý Sau­lauksdal sem var frumkv÷­ull Ý gar­rŠkt og jar­yrkju ß ═slandi, segir um blˇ­bergi­: "Ůessi urt hefur ßgŠtan kraft til a­ styrkja sinar. Hverslags vÝn, sem ß ■essari urt hefur sta­i­ nokkra stund og sÝ­an drukki­, lŠknar sinadrßtt, ■a­ sama lŠknar kvef, hreinsar og styrkir h÷fu­, ■ynnir blˇ­, lŠknar upp ■embing ■eirra manna, sem eti­ hafa miki­ af h÷r­um mati. Ůa­ vermir kaldan maga og styrkir hann. D˙kur Ý ■essu vÝn vŠttur og vi­ lag­ur h÷fu­ manns, bŠtir ÷ngvit og svima, h÷fu­verk og hettusˇtt". "Sey­i af ■essari urt, sem te drukki­, er gott vi­ hˇsta, lŠknar ÷lsřki ■eirra manna, a­ morgni drukki­, sem ofdrukki­ h÷f­u vÝn a­ kv÷ldi. SÚ ■essari urt strß­ ß gˇlf, e­a reykt me­ henni Ý h˙sum, ellegar h˙n seydd Ý vatni og sama vatni dreift um h˙si­, flřja ■a­an flŠr".
     
     
┌tbrei­sla   Algengt um land allt. HŠst hefur ■a­ fundist Ý 1070 m hŠ­ ß Kirkjufjalli vi­ H÷rgßrdal. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Meira og minna um allt nor­urhvel og su­ur til KÝna og Indlands.
     
Blˇ­berg
Blˇ­berg
Blˇ­berg
Blˇ­berg
Blˇ­berg
Blˇ­berg
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is