Jón Thoroddsen - Barmahlíđ

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Urtica dioica
Ćttkvísl   Urtica
     
Nafn   dioica
     
Höfundur   Linnaeus, Sp. Pl. : 984 (1753)
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
     
Ćtt   Urticaceae (Netlućtt)
     
Samheiti  
     
Lífsform   Fjölćr jurt
     
Kjörlendi   Vex sem slćđingur í grennd viđ hús og bći. Fremur sjaldgćf.
     
Blómlitur   Grćnn
     
Blómgunartími   Júlí
     
Hćđ   0.40-1.20 m
     
 
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Vaxtarlag   Stönglar ferstrendir meira eđa minna uppréttir, ţéttblöđóttir, 40-120 sm á hćđ. Blađstilkar og blómskipanir alsett sérstökum, grófum brennihárum, hárin 1-2 mm á lengd, hvert hár á litlum fćti.
     
Lýsing   Blöđin dökkgrćn, gagnstćđ, stilkuđ, 5-10 sm á lengd og 1,5-6 sm á breidd. Blađkan gróftennt, hjartalaga eđa egglaga, langydd međ gisstćđum brennihárum. Blómin einkynja, örsmá, í samsettum, hnúskóttum blómskipunum úr blađöxlunum. Blómhlífarblöđin fjögur, um 1 mm á lengd, grágrćn. Sambýli, fjórir frćflar í karlblómunum, en ein frćva í kvenblómunum. Blómgast í júlí. 2n=52. LÍK/LÍKAR: Smánetla. Smánetlan er mun minni, međ tvíkynja blóm og ţví ađ ljósgrćnni mun minni og kringlóttari blöđ međ mun grófari og útstćđari tönnum.
     
Jarđvegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla  
     
     
Útbreiđsla   Hefur veriđ rćktuđ víđa a.m.k. síđan 1890 en líklega miklu lengur, og veriđ flutt á milli stađa, vex víđa sem eftirlega en dreifist ekki mikiđ. Önnur náttúruleg heimkynni t.d.: Argentína, Ástralía, Evrópa, N og S Ameríka, Kína, Íran, Líbanon, Mexíkó, Nýja Sjáland, Pakistan, Rússland, S Afríka, Turkmenistan, Úkraína, Uzbekistan og víđar.
     
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Brenninetla (Stórnetla, Tvíbýlisnetla)
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is