Halldˇr Kiljan Laxness - Heimsljˇs

"Fegursta blómið, það lifir í huldum stað, fæstir fá nokkurntíma að sjá það, mörgum sést yfir það, nokkrir kunna ekki skil á gildi þess, þeir sem uppgötva það munu ekki sjá annað blóm síðan. Allan daginn hugsar maður um það. Þegar maður sefur dreymir mann það. Maður deyr með nafn þess á vörum."

Rosa orientalis
ĂttkvÝsl   Rosa
     
Nafn   orientalis
     
H÷fundur   Duport ex Ser. in DC.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.   fyrir 1700.
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Brei­urˇs
     
Ătt   RˇsaŠtt (Rosaceae).
     
Samheiti   R. heckeliana Tratt., R. heckeliana subsp. orientalis (Dupont) Meikle
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Sˇl- lÝtill skuggi.
     
Blˇmlitur   Bleikur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   Allt a­ 75 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Brei­urˇs
Vaxtarlag   Lßgvaxinn runni, um 60 sm hßr e­a hŠrri. Ungar greinar ■ÚtthŠr­ar, ■yrnar sÚrstaklega fßir, lÝti­ eitt bognir til beinir, nßllaga og me­ brei­an grunn. Einblˇmstrandi.
     
Lřsing   Smßlauf 5(-7), oddbaugˇtt, oftast um 1,5(-7) sm l÷ng, oddbaugˇtt til hßlfkringlˇtt, ljˇsgrŠn ofan, grßgrŠn ne­an, d˙nhŠr­ beggja vegna. Tennur laufanna brei­ar og vita fram ß vi­. Blˇmin st÷k e­a 2-3 saman, krˇnubl÷­ allt a­ 2,5 sm l÷ng, einf÷ld, bleik, ilmur lÝtill e­a enginn, ß stuttum legg, leggurinn og bikarinn me­ silkl÷ng kirtilhßr og ■ornhßr. Bikarbl÷­in upprÚtt. Nřpur sporvala, 1 sm langar.
     
Heimkynni   S J˙gˇslavÝa, Grikkland, AlbanÝa, Litla-AsÝa.
     
Jar­vegur   Me­alfrjˇr, me­alrakur, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   KrŘssmann, G. 1978: Handbuch der Laubgeholze. Band III Berlin - Hamburg, www.rogerstoses.com/galleru/DisplayBlock-bid-259-gid-12-source-gallerydefault.asp
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar.
     
Notkun/nytjar   ═ be­, Ý ■yrpingar Ý kanta trjß- og runnabe­a. Ůolir allt a­ -25░C.
     
Reynsla   TvŠr pl÷ntur eru Ý Lystigar­inum. A­fengin planta grˇ­ursett 1990, kelur lÝti­, vex vel og blˇmstrar miki­ t.d. 2008. Yngri pl÷ntunni var sß­ 1991 og planta­ Ý be­ 2000, kelur lÝti­ eitt og kom me­ fßein blˇm 2008. H˙n er ekki ß eins skjˇlgˇ­um sta­ og s˙ eldri.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Brei­urˇs
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is