Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Betula lenta
ĂttkvÝsl   Betula
     
Nafn   lenta
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   SŠtbj÷rk
     
Ătt   BjarkarŠtt (Betulaceae)
     
Samheiti   B. carpinifolia.
     
LÝfsform   TrÚ
     
Kj÷rlendi   Sˇl-hßlfskuggi
     
Blˇmlitur   GrŠnleitur til kakˇbr˙nn
     
BlˇmgunartÝmi   AprÝl-maÝ
     
HŠ­   10-15 m (-25 m)
     
Vaxtarhra­i   Hra­vaxta
     
 
Vaxtarlag   TrÚ, allt a­ 25 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum, upprÚtt, mjˇslegin og regluleg Ý vextinum, litur ß berki minnir ß lit kirsuberja, d÷kkrau­br˙nn til nŠstum svartur ■egar hann er full■roska­ur, dj˙prßkˇttur en flagnar ekki, br˙nn me­ purpura slikju me­an hann er ungur, ilmandi, sŠtur. ┴rsprotar silkid˙nhŠr­ir me­an ■eir eru ungir, seinna hßrlausir.
     
Lřsing   Lauf 6-12 sm, egglaga-afl÷ng, hvass tvÝsagtennt, hjartalaga vi­ grunninn, hvassydd til langydd, d÷kk glansandi grŠn ofan, ljˇsari ne­an, gullgul a­ haustinu, silkid˙nhŠr­ ne­an me­an ■au eru ung, Š­astrengir Ý 9-12 p÷rum, laufleggir 0,5-2,5 sm, hŠr­ir. Karlreklar 5-8 sm. Ůroska­ir kvenreklar 2-3,5Î1 sm, upprÚttir, aflangir-egglaga, nŠstum legglausir, reklahreistur me­ brei­ari hli­aflipa en mi­flipann, hßrlaus. Smßhnotir 2Î1,5 mm, egglaga, me­ mjˇan vŠng. Blandast au­veldlega ÷­rum tegundum af ŠttkvÝslinni (Betula).
     
Heimkynni   Austur N-AmerÝka.
     
Jar­vegur   LÚttur, sendninn jar­vegur og me­al■ungur, frjˇr, helst vel framrŠstur og getur vaxi­ Ý ■ungum jar­vegi og m÷grum jar­vegi, sřrustig skiptir ekki mßli, en getur vaxi­ Ý mj÷g s˙rum jar­vegi.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z3
     
Heimildir   = 1, http://www.pfaf.org
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar
     
Notkun/nytjar   StakstŠtt trÚ, Ý ■yrpingar. Au­rŠktu­ planta, sem ■rÝfst vel Ý vel framrŠstum, leirkenndum jar­vegi ß skjˇlgˇ­um st÷­um. Vex Ý ■ungum leirjar­vegi, en alls ekki Ý blautum. Skugg■olin. SŠtbj÷rkin er tali­ ■ola um 60 til 150 mm ßrs˙rkomu og me­alßrshita 5-12░C.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta undir ■essu nafni sem sß­ var til 1998 og grˇ­ursett Ý be­ 2001, kelur ÷gn.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is