Snorri Hjartarson - Lyng

Gott er að leggjast í lyngið,
sjá lauf glóa, finna kvik
fjaðurmjúk atlot þess, fagna
í fegurð jarðar meðan rauð
og lág sólin lækkar
og lyngbreiðan er ilmgrænt haf
sem ber þig að hljóðri húmströnd
og hylur þig gleymsku.

Gentiana occidentalis
Ćttkvísl   Gentiana
     
Nafn   occidentalis
     
Höfundur   Jakow.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Klettavöndur
     
Ćtt   Maríuvandarćtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Fjölćr jurt.
     
Kjörlendi   Hálfskuggi.
     
Blómlitur   Dökkblár.
     
Blómgunartími   Maí-júní.
     
Hćđ   5-8 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Klettavöndur
Vaxtarlag   Fjölćr jurt međ blađhvirfingar og langa jarđstöngla, sem geta orđiđ 20 sm langir, líka međ renglur. Stönglarnir vaxa upp úr hvirfingarlaufunum. Laufin eru allt ađ 3,5 x 0,8 sm, hárlaus, legglaus, skćrgrćn, oddbaugótt til aflöng, hvassydd, lykja um grunninn.
     
Lýsing   Blómin eru stök, međ legg og tvö gagnstćđ stođblöđ sem líkjast stöngullaufinu. Bikarinn er keilulaga - pípulaga, hárlaus á yrta borđi, međ 5 ţríhyrnda flipa, lensulaga, ydda, lengri en hálf bikarpípan og hver međ lítinn flipa. Krónan er 4-5 sm, dökkblá, trektlaga međ 5 baksveigđa hvassa odda. Frjóţrćđir eru 5, allt ađ 2,5 sm og bláir, festir viđ grunni krónupípunnar. Frjóhnappar eru gulir festir inn í 1 sm langa pípuna. Eggleg mjókkar upp og myndar stílinn, frćniđ er gaffalgreint. Aldinhýđiđ međ allmörg oddvala frć .
     
Heimkynni   V Pýreneafjöll.
     
Jarđvegur   Kalkríkur, framrćstur.
     
Sjúkdómar  
     
Harka  
     
Heimildir   = www.plant-world-seeds.com/store/view-seed-item/2949, www.asturnatura.com/espicie/gentiana-occidentalis.html
     
Fjölgun   Sáning, skipting.
     
Notkun/nytjar   Í steinhćđir. Sjaldgćf og glćsileg planta međ mörg, dökkblá blóm. Hún er endemísk/einlend og vex hátt í Pýreneafjöllum, í yfir 2300 m hćđ. Greinist frá náskyldri tegund dvergvendi(G. acaulis) á ţví ađ klettavöndurinn er ţéttvaxnari og međ smćrri lauf.
     
Reynsla   Ţrífst vel í Grasagarđi Reykjavíkur. Myndirnar eru teknar í Grasagarđi Reykjavíkur.
     
Yrki og undirteg.  
     
Útbreiđsla  
     
Klettavöndur
Klettavöndur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is