Í morgunsárið - Ragna Sigurðardóttir Í morgunsárið greiðir hún sér með trékambi. Hægt með föstum
strokum. Vöxturinn er svo mikill að hana kitlar í svörðinn. Hún
strýkur hendinni yfir gróðurinn. Finnur blóm springa út undir
fingurgómunum. Sóleyjar og baldursbrár. Hún leggur kambinn frá
sér. Fer út í garðinn og krýpur. Kippir upp kartöflugrösum. Rótar og
grefur með berum höndum. Djúpt ofan í moldinni finnur hún sætar og
safaríkar appelsínur.
|
Ribes × pallidum 'Röd Hollandsk'
| Ættkvísl |
|
Ribes |
| |
|
|
| Nafn |
|
× pallidum |
| |
|
|
| Höfundur |
|
Otto & F. Dietr. |
| |
|
|
| Ssp./var |
|
|
| |
|
|
| Höfundur undirteg. |
|
|
| |
|
|
| Yrki form |
|
'Röd Hollandsk' |
| |
|
|
| Höf. |
|
|
| |
|
|
| Íslenskt nafn |
|
Rifsber |
| |
|
|
| Ætt |
|
Garðaberjaætt (Grossulariaceae) |
| |
|
|
| Samheiti |
|
Ribes spicatum Robson ‘Rød Hollandsk’ / ‘Röda Hollänska’. R. rubrum ‘Red Dutch’. |
| |
|
|
| Lífsform |
|
Sumargrænn runni. |
| |
|
|
| Kjörlendi |
|
Sól og skjól. |
| |
|
|
| Blómlitur |
|
Föl gulgrænn. |
| |
|
|
| Blómgunartími |
|
Snemma vors. |
| |
|
|
| Hæð |
|
1-1,5 m |
| |
|
|
| Vaxtarhraði |
|
|
| |
|
|
|
|
|
| Vaxtarlag |
|
|
| |
|
|
| Lýsing |
|
Rauð hollensk er gamalreynt yrki sem hefur verið í ræktun á Íslandi frá a. m. k. um 1830. Yrkið er upprunnið í Hollandi, kom fram fyrir 1729. Þetta er eitt elsta ef ekki elsta yrkið sem þekkt er. Plantan er stór, kröftug, upprétt, þétt, myndar mikið af berjum, hraust, lauf meðalstór, hálfhjartalaga til næstum þverstýfð við grunninn. Blómin koma snemma, klasarnir eru fremur langir, meðalþéttblóma, hangandi og með mörg blóm. Bikarpípan grænleit, skállaga, bikarflipar snubbóttir, aðskildir, fölgulgrænir, fremur ógreinileg. Berin um mitt sumar , klasar langir og grannir, 10-18 berja, mjög strjál, klasaleggir langir, berin föst á leggjunum, breytileg að stærð, hnöttótt, skær, glansandi rauð, hýðið hárlaust, berholdið kjötkennt, þétt, mikil gæði. & |
| |
|
|
| Heimkynni |
|
Yrki |
| |
|
|
| Jarðvegur |
|
Frjór og jafnrakur. |
| |
|
|
| Sjúkdómar |
|
Hefur mikinn viðnámsþrótt gegn sjúkdómum. |
| |
|
|
| Harka |
|
|
| |
|
|
| Heimildir |
|
http://www.ars-grin.gov,
http://www.landstolpi.is
|
| |
|
|
| Fjölgun |
|
|
| |
|
|
| Notkun |
|
|
| |
|
|
| Nytjar |
|
Þroskar ber hérlendis vanalega um og eftir mánaðarmót ágúst/september. Uppskera getur brugðist norðanlands í köldum sumrum.
Mikið ræktað um allt land |
| |
|
|
| Yrki og undirteg. |
|
|
| |
|
|
| Útbreiðsla |
|
Ribes × pallidum Otto & F. Dietr. (Ribes petraeum × R. spicatum spicatum) |
| |
|
|
|
|