Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Aconitum tanguticum
ĂttkvÝsl   Aconitum
     
Nafn   tanguticum
     
H÷fundur   (Maxim.) Stapf
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Hulduhjßlmur*
     
Ătt   SˇleyjarŠtt (Ranunculaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - dßlÝtill skuggi.
     
Blˇmlitur   Blßpurpura.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   8-50 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Hulduhjßlmur*
Vaxtarlag   St÷ngulstofn spˇlulaga e­a ÷fugkeilulaga, um 2 sm. St÷nglar 8-50 sm hßir, greindir e­a ˇgreindir, me­ ogn af ni­ursveig­um e­a a­lŠgum d˙nhßr e­a nŠstum hßrlaus. Grunnlauf 7-9 me­ langan legg, leggurinn 3,5-14 sm, hßrlaus, grunnur greipfŠttur, laufbla­kan kringlˇtt e­a kringlˇtt-nřrlaga, 1,1-3 x 2-6,8 sm, hßrlaus bŠ­i ofan og ne­an, 3-flipˇtt, fliparnir grunnflipˇttir, ja­rar me­ bogforma­ar tennur. St÷ngullauf 1-2(-4), oftast leggstutt, minni en grunnlaufin.
     
Lřsing   Blˇmskipunin endastŠ­ me­ 3-5 blˇm, a­alblˇmskipunarleggur og blˇmleggir meira e­a minna ■Úttd˙nhŠr­, hßrin vita ni­ur ß vi­, Sto­bl÷­ bandlaga e­a stundum eru ■au ne­stu 3-skipt. Ne­stu blˇmskipunarleggirnir (1-)2,5-4,5(-6,5) sm, efstu styttri me­ 2 smßsto­bl÷­, smßsto­bl÷­in egglaga til brei­bandlaga, 2-2,5 mm. Bikarbl÷­ blßpurpura, sjaldan grŠnleit, d˙nhŠr­ ne­an, ne­ri bikarbl÷­in brei­-oddbaugˇtt e­a oddbaugˇtt-egglaga, hli­arbikarbl÷­in 1,1-2,1 sm l÷ng og brei­, efri bikarbl÷­in kjallaga, 6-8 mm brei­, ne­ri ja­ar ÷gn Ýhvolfur e­a hßlfupprÚttur, 1,4-2,2 sm hß. Krˇnubl÷­ ÷gn bogin, hßrlaus, n÷glin mj÷g smß, 0,6-1,5 mm, v÷rin ˇgreinileg, dßlÝti­ Ýhvolf, sporinn beinn, stuttur. FrŠflar dßlÝti­ d˙nhŠr­ir, frjˇ■rŠ­ir heilrendir e­a 2-tenntir. FrŠvur 5, d˙nhŠr­ar e­a hßrlausar. FrŠhř­i um 1 sm. FrŠin ÷fugegglaga, 2-2,5 mm.
     
Heimkynni   KÝna (S Gansu, A Qinghai, Shaanxi, V Sichuan, A Xizang, NV Yunnan).
     
Jar­vegur   Me­alfrjˇr, rakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = www.efloras.org/florataxon.aspx?flora-id=200007370,
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting.
     
Notkun/nytjar   ═ skrautblˇmabe­, Ý ■yrpingar, Ý ra­ir.
     
Reynsla   Ekki Ý Lystigar­inum. Myndirnar eru teknar Ý Grasagar­i ReykjavÝkur.
     
Yrki og undirteg.   var. tanguticum er me­ hßrlaus eggleg, en var. trichocarpum er me­ d˙nhŠr­a eggleg.
     
┌tbrei­sla  
     
Hulduhjßlmur*
Hulduhjßlmur*
Hulduhjßlmur*
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is