Jón Helgason - úr ljóđinu Á Rauđsgili
Hugrökk teygist á háum legg
hvönnin fram yfir gljúfravegg,
dumbrauðu höfði um dægrin ljós
drúpir hin vota engjarós.


Cytisus purgans
Ćttkvísl   Cytisus
     
Nafn   purgans
     
Höfundur   (L.) Spach.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Geislasópur
     
Ćtt   Ertublómaćtt (Fabaceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Uppsveigđur runni
     
Kjörlendi   Sól
     
Blómlitur   Sterkgulur
     
Blómgunartími   Vor til snemmsumars
     
Hćđ   0,3-1 m
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Geislasópur
Vaxtarlag   Uppsveigđur eđa uppréttur runni, 30-100 sm hár, greinar sívalar, stífar, rákóttar. Ungir sprotar dúnhćrđir, verđa hárlausir.
     
Lýsing   Lauf óskipt, (neđri laufin ţrífingruđ), skammć, legglaus, smálauf 6-12 mm, öfuglensulaga-spađalaga til bandlensulaga, löng, silkihćrđ neđan, meira eđa minna hárlaus á efra borđi. Blómin um 12 mm, sterkgul, ilmandi, 1-2 í blađöxlunum, blómleggir 5 mm, bikar dúnhćrđur. Fáni 10-12 mm. Belgir 15-30 x 5-7 mm, međ ţétt mjúkt hár, frć 3-4.
     
Heimkynni   S Evrópa, N Afríka
     
Jarđvegur   Sendinn, grýttur, vel framrćstur, magur, kalkríkur.
     
Sjúkdómar  
     
Harka   5
     
Heimildir   = 1
     
Fjölgun   Sumargrćđlingar, sáning (frćplöntur lifa lengur), síđsumarsgrćđlingar.
     
Notkun/nytjar   Stórar steinhćđir, í blönduđ beđ, í ţyrpingar, í rađir.
     
Reynsla   Í Lystigarđinum eru til tvćr plöntur undir ţessu nafni sem sáđ var til 1979 og 1984 og gróđursettar í beđ 1988. Geislasópurinn hefur reynst vel í Lystigarđinum (k=0-2), er dálítiđ eitrađur (hefur leysandi áhrif). Fullorđnar plöntur ţola illa flutning. Talinn einna harđgerđastur af sópunum. Ćskilegt er ađ skýla ungum plöntum ađ vetrinum. Á rótum sópa lifa Rhizobium bakteríur sem vinna köfnunarefni úr loftinu og leggja runnanum til nćringu, ţví ţurfa ţeir litla sem enga áburđargjöf (of mikill áburđur er fremur til skađa). Má klippa niđur en gćta verđur ađ ţví ađ skilja eftir hjálpargreinar (nokkrar grćnar greinar) til ađ draga upp safa frá rótinni.
     
Yrki og undirteg.   Cytisus purgans 'Aleida' glćsilegt vaxtarlag, mjög blómsćlt yrki.
     
Útbreiđsla  
     
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Geislasópur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is