Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Galium odoratum
ĂttkvÝsl   Galium
     
Nafn   odoratum
     
H÷fundur   (L.) Scop.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   M÷­rubrˇ­ir (Ilmma­ra)
     
Ătt   M÷­ruŠtt (Rubiaceae).
     
Samheiti   Asperula odorata
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi (sˇl).
     
Blˇmlitur   HvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ.
     
HŠ­   10-40 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
M÷­rubrˇ­ir (Ilmma­ra)
Vaxtarlag   Fj÷lŠr jurt, allt a­ 45 sm. St÷nglar 4-hyrndir, upprÚttir, d˙nhŠr­ir ß st÷ngulli­um, jar­renglur skrÝ­a, greinˇttar, hßlf-ne­anjar­ar, ■urrka­ir sprota eru me­ heylykt.
     
Lřsing   Lauf allt 50 x 14 mm, 6-9 kransar, oddbaugˇtt til lensulaga e­a ÷fuglensulaga, hvassydd til ydd, ja­rar snarpir og randhŠr­ir til broddˇttir, stinnir, hßrlaus. Blˇmin hvÝt Ý strjßlum, endastŠ­um sveip-kvÝslsk˙f me­ blˇmst÷ngul. Krˇnan allt a­ 7 mm, trektlaga, krˇnupÝpan d˙nhŠr­ innan, flipar ˙tstŠ­ir, baksveig­ir, aflangir, snubbˇttir. Aldin allt a­ 3 mm, broddhŠr­. blˇmin lÝtil Ý toppum efst ß blˇmst÷nglum, nŠr bikarlaus, krˇnubl÷­ fj÷gur bl÷­in lensulaga Ý m÷rgum kr÷nsum upp ferkanta­a st÷nglana, heilrend
     
Heimkynni   EvrasÝa, N AfrÝka.
     
Jar­vegur   Vel rakur, frjˇr.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   5
     
Heimildir   = 1
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning.
     
Notkun/nytjar   Ůekju, undirgrˇ­ur, undir trÚ og runna (svo og milli burkna og vÝ­ar). Er algeng skˇgarbotnsplanta Ý Evrˇpu.
     
Reynsla   Har­ger­ planta sem gefur frß sÚr sŠtan ilm ■egar h˙n er ■urrku­. Ekkert sÚrlega eftirsˇknarver­ gar­planta fremur en gulma­ra (Galium verum) og krossma­ra (Galium boreale,) en ■Šr mß au­vita­ flytja ß klappir e­a Ý blˇmaengi­ vi­ sumarb˙sta­inn.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
M÷­rubrˇ­ir (Ilmma­ra)
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is