Halldór Kiljan Laxness - Heimsljós

"Fegursta blómið, það lifir í huldum stað, fæstir fá nokkurntíma að sjá það, mörgum sést yfir það, nokkrir kunna ekki skil á gildi þess, þeir sem uppgötva það munu ekki sjá annað blóm síðan. Allan daginn hugsar maður um það. Þegar maður sefur dreymir mann það. Maður deyr með nafn þess á vörum."

Gentiana asclepiadea
Ćttkvísl   Gentiana
     
Nafn   asclepiadea
     
Höfundur   L.
     
Ssp./var  
     
Höfundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
Höf.  
     
Íslenskt nafn   Haustvöndur
     
Ćtt   Maríuvandarćtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
Lífsform   Fjölćr jurt.
     
Kjörlendi   Sól - hálfskuggi.
     
Blómlitur   Blár.
     
Blómgunartími   Síđsumar-haust.
     
Hćđ   70-100 sm
     
Vaxtarhrađi  
     
 
Haustvöndur
Vaxtarlag   Fjölćringur, allt ađ 100 sm, stönglar ógreindir, uppréttir eđa uppsveigđir.
     
Lýsing   Lauf lensulaga til egglaga, odddregin, legglaus međ 3-5 taugar, 5-7 x 1,5-3 sm, öll meira eđa minna af sömu stćrđ. Jađrar ekki fíntenntir. Blóm legglaus eđa ţví nćst, 1-3 saman í öxlum efri laufa. Bikarpípan allt ađ 1,2 sm, oft klofin ađ hluta, flipar styttri en pípan, jafnstórir. Krónan pípu-trektlaga, 2,5-5 sm, blá (stöku sinnum hvít), oftast međ rauđpurpura doppur ađ innan. Flipar egglaga, yddir, ginleppar stuttir, heilir. Frćflar ekki samvaxnir. Aldinhýđi međ legg.
     
Heimkynni   M & S Evrópa, L Asía
     
Jarđvegur   Djúpur, framrćstur, međalrakur, frjór.
     
Sjúkdómar   Engir.
     
Harka   6
     
Heimildir   = 1,2
     
Fjölgun   Skipting ađ vori sáning ađ hausti.
     
Notkun/nytjar   Í beđ í góđu skjóli.
     
Reynsla   Hefur blómgast árlega í garđinum síđustu árin, en fremur seint ţó (var lengi í steinhćđinni).
     
Yrki og undirteg.   Nokkuđ breytileg tegund í rćktun og nokkur form og yrki rćktuđ erlendis svo sem 'Alba' er međ hvítt. 'Knightshayes' er lítil planta eđa dvergvaxin, krónan hvít í giniđ. 'Nymans' er međ bogsveigđa stöngla, dökkgrćnt lauf, blóm međ stóra bletti í gininu. 'Phyllis' er kröftug planta, allt ađ 70 sm há, blómin fölblá.
     
Útbreiđsla  
     
Haustvöndur
Haustvöndur
Haustvöndur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is