Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Penstemon fruticosus
ĂttkvÝsl   Penstemon
     
Nafn   fruticosus
     
H÷fundur   (Pursh.) Greene
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   RunnagrÝma
     
Ătt   GrÝmublˇmaŠtt (Scrophulariaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   Ljˇs grßblßfjˇlublßr til f÷lpurpura.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ- j˙lÝ.
     
HŠ­   20-40 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   Myndar ■Útta, brei­a br˙ska allt a­ 40 sm hßr, hßrlaus e­a hrÝmug ne­an vi­ blˇmskipunina. St÷nglar runnkenndir ne­st. Lauf 1-5 x 0,5-1,5 sm, mjˇlensulaga til ÷fuglensulaga e­a oddbaugˇtt, heilrend e­a smßsagtennt e­a tennt, smŠkka mj÷g ÷rt eftir ■vÝ sem ofar dregur, grŠn, oft gljßandi, le­urkennd.
     
Lřsing   Blˇmskipunin stinn, einhli­a, dßlÝti­ hli­sveig­, fremur ■Útt, kirtil-d˙nhŠr­. Bikar 7-10 mm, flipar lensulaga, langydd til rˇfuydd. Krˇna 25-38 x 7 mm, skŠr grßblßfjˇlublß til f÷lpurpura, rif ne­an ß krˇnunni langhrokkinhŠr­. GervifrŠflar mj÷g grannir, hßlf lengd frjˇu frŠflanna.
     
Heimkynni   N AmerÝka (Washington til Oregon, austur til Montana og Wyoming).
     
Jar­vegur   LÚttur, me­alfrjˇr, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   = 1
     
Fj÷lgun   Skipting e­a sßning a­ vori, grŠ­lingar um mitt sumar.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, Ý be­, Ý kanta.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr pl÷ntur undir ■essu nafni, ÷nnur sem sß­ var til 1996 og grˇ­ursett Ý be­ 2006 og hin sem sß­ var til 2009 og grˇ­ursett Ý be­ 2012. Me­alhar­ger­-har­ger­ a.m.k. nor­austanlands (H. Sig.), ß oft erfitt uppdrßttar Ý vetrarumhleypingum.
     
Yrki og undirteg.   'Albus' er me­ hvÝt blˇm, 'Majus' er me­ stˇr blˇm.
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is