Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Pinus cembra
ĂttkvÝsl   Pinus
     
Nafn   cembra
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Lindifura
     
Ătt   ŮallarŠtt (Pinaceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   SÝgrŠnt trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur  
     
BlˇmgunartÝmi  
     
HŠ­   5-15 m (-25 m)
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Lindifura
Vaxtarlag   TrÚ 10-20 m hßtt, stundum heldur hŠrra, til fjalla er ■a­ oft me­ myndrŠna brei­a oft brotna krˇnu, Ý rŠktun er ■a­ ■ˇ yfirleitt odd-egglaga e­a mjˇ-keilulaga me­ greinar alveg ni­ur a­ j÷r­. Getur sÝ­ar oft or­i­ ˇregluleg - s˙lulaga, margtoppa. B÷rkur grßgrŠnn Ý fyrstu og slÚttur; ß g÷mlum trjßm er hann grßbr˙nn og langsprunginn. Hli­argreinar stuttar, ■Útt greindar. ┴rsprotar me­ ry­gult filthßr ß fyrsta ßri, ß ÷­ru ßri svartgrß.
     
Lřsing   Brum egglaga, 6-10 mm l÷ng, ydd, kvo­ug. BrumhlÝfar ■Útt a­lŠgar, langar og langyddar, oddar dßlÝti­ uppstŠ­ir; nßlar beinar, allt a­ 5 Ý ■Úttum pensillaga knippum ß endum greinanna,, lifa Ý 3-5 ßr, fremur stinnar, beinar 5- 8(-12) sm langar, ■rÝstrendar, snubbˇttar-odddregnar, ja­ar fÝntenntur, d÷kkgrŠnar ne­an og ekki me­ loftaugu: hli­arnar sem sn˙a upp eru me­ blßhvÝtar loftaugarendur, kvo­agangur Ý bla­holdinu (parenchym), nßlaslÝ­ur skammŠ, detta af ß 1. ßri. K÷nglar myndast fyrst ß trÚnu ■egar ■a­ er or­i­ 60-80 ßra, endastŠ­ir ß stuttum legg, snubbˇtt-egglaga, (4-) 6-8 sm langir, (4)5 sm Ý ■vermßl, ungir fjˇlublßir/purpuralitir, full■roska br˙nir, opnast ekki en detta af me­ frŠinu Ý ß 3. ßri. Hreisturskildir ■ykkir, brei­-tÝgullaga, allt a­ 2 sm brei­ir me­ lÝtinn, hvÝtan ■rymil. FrŠ yfirleitt 2 rau­br˙n, 10-12 mm l÷ng, 6-7 mm brei­ og ekki me­ vŠng, Št.εgaddi. FrŠ 10-12 x 6-8mm, vŠngjalaus, Št, spÝra seint.
     
Heimkynni   Mi­ Evrˇpa, (Alpar, 1300-2000 m h.y.s., Karpatafj÷ll 1300-1600 m h.y.s.), SÝberÝa.
     
Jar­vegur   Me­al■urr-rakur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   1, 7, 9
     
Fj÷lgun   Sßning.
     
Notkun   Ůyrpingar, skˇgrŠkt, afar falleg sem stakstŠtt gar­trÚ.
     
Nytjar   Reynsla: ═ Lystigar­inum eru tvŠr gamlar pl÷ntur til, ■rÝfast vel, ekkert kal. Har­ger­, hŠgvaxta, skřla ■arf ungpl÷ntum fyrstu ßrin. Lindifuru var fyrst planta­ ß Grund, Eyjafir­i 1900 og Ůingv÷llum 1901. Stˇr reitur Ý M÷rkinni, Hallormssta­ frß 1906.
     
Yrki og undirteg.   Fj÷lm÷rg yrki Ý rŠktun erlendis sem vert vŠri a­ prˇfa hÚrlendis. T.d. 'Aurea' og 'Aureovariegata' me­ gylltum nßlum, 'Compacta Glauca' ■Útt, keilulaga me­ mj÷g uppsveig­um greinum, 'Kairamo' mj÷g ■Útt, 'Monophylla' hŠgvaxta, ˇreglulegt Ý vexti og smßvaxi­, 'Nana' ■Útt, přramÝdalaga, smßvaxi­, 'Pendula' me­ ni­ursveig­ar e­a hangandi greinar, 'Pygmaea' dvergform a­eins um 40cm, 'Stricta' mjˇs˙lulaga me­ uppsveig­ar greinar og 'Variegata' nßlar me­ gulum strÝpum
     
┌tbrei­sla   Athugasemd: MikilvŠg gar­planta (Ý Ůřskalandi) ■a­ mß ekki ■rengja a­ henni! Helst nor­an Ý mˇti Ý mj÷g gˇ­u rřmi og Ý h÷r­u loftslagi me­ miklum loftraka og leirkenndum jar­vegi.
     
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lindifura
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: bjorgvin@akureyri.is