Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Stellaria crassifolia
ĂttkvÝsl   Stellaria
     
Nafn   crassifolia
     
H÷fundur   Ehrh., Hannover. Mag. 8 : 116 (1784)
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Stj÷rnuarfi
     
Ătt   Caryophyllaceae (HjartagrasaŠtt)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt
     
Kj÷rlendi   Vex Ý r÷kum jar­vegi Ý graslendi, vi­ vatnsbakka og Ý ■˙fum Ý mřrlendi. Nokku­ algengur en lÝti­ ßberandi fyrr en seint ß sumrin.
     
Blˇmlitur   HvÝtur
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ
     
HŠ­   0.05-0.35 m
     
 
Stj÷rnuarfi
Vaxtarlag   Fj÷lŠr, fÝnleg jurt, 5-35 sm ß hŠ­. St÷nglar hßrlausir, margir af sama jar­st÷ngli, lŠpulegir, grannir oftast meira e­a minna jar­lŠgir.
     
Lřsing   Bl÷­in gagnstŠ­, oftast 6-12 mm ß lengd og 2-4 ß breidd, stundum stŠrri, nŠr stilklaus, oddbaugˇtt e­a lensulaga, hßrlaus, ydd Ý endann. SÝ­la hausts myndar plantan oft ■ykkbl÷­ˇtta, rau­mˇleita Šxliknappa ß greinendunum. Hßbl÷­ grŠn og hßrlaus. Blˇmin eru leggl÷ng Ý strjßlblˇma sk˙fum. Blˇmin fimmdeild, hvÝt, 7-10 mm Ý ■vermßl. Krˇnubl÷­in dj˙pklofin, svo a­ ■au vir­ast 10. Bikarbl÷­in himnurend, 3-4 mm ß lengd, odddregin. FrŠflar 10 og ein frŠva me­ ■rem stÝlum. Blˇmgast Ý j˙lÝ. 2n=26. L═K/L═KAR: Lßgarfi, akurarfi & lÝnarfi. Stj÷rnuarfinn ■ekkist frß lßgarfa ß ■vÝ a­ bl÷­in mjˇkka meir a­ bla­fŠtinum; blˇm eru minni, og hßbl÷­ grŠn og randhßralaus. Akurarfi au­■ekktur ß himnukenndum, randhŠr­um hßbl÷­um, stŠrri blˇmum, og lengri, brei­fŠttari laufbl÷­um. LÝnarfi (Stellaria borealis) er sjaldgŠf tegund sem lÝkist stj÷rnuarfa. Hann er ■ˇ mun hßvaxnari, ber minni blˇm, krˇnubl÷­in mun styttri en bikarbl÷­in og efstu bl÷­in eru me­ gisnum randhßrum (stŠkkunargleri) vi­ grunninn.
     
Jar­vegur  
     
Heimildir   1,2,3,9, HKr
     
Reynsla  
     
     
┌tbrei­sla   AllvÝ­a um landi­, einkum ß Nor­urlandi. Ínnur nßtt˙ruleg heimkynni t.d.: Kanda, SkandinavÝa, Ůřskaland, Lettland, MexÝkˇ, Pˇlland, R˙ssland, N AmerÝka.
     
Stj÷rnuarfi
Stj÷rnuarfi
Stj÷rnuarfi
Stj÷rnuarfi
Stj÷rnuarfi
Stj÷rnuarfi
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is