Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Acer pseudoplatanus
ĂttkvÝsl   Acer
     
Nafn   pseudoplatanus
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Gar­ahlynur
     
Ătt   HlynsŠtt (Aceraceae)
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi trÚ.
     
Kj÷rlendi   Sˇl og skjˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur-gulgrŠnn.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ (eftir laufgun).
     
HŠ­   8-10 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Gar­ahlynur
Vaxtarlag   TrÚ me­ brei­a hvelfda krˇnu, sem nŠr allt a­ 40 m hŠ­ Ý heimkynnum sÝnum. B÷rkurinn flagnar af Ý smßum hreisturfl÷gum.
     
Lřsing   Laufin kringluleit me­ 5 flipa, 8-16 sm brei­, grˇfger­, gistennt, d÷kkgrŠn, gljßandi og hßrlaus ofan, grßgrŠn ne­an, br˙n hßr eru ß bla­taugum. Lauf oft dßlÝti­ rau­leit, 8-14 sm ß breidd, me­ hjartalaga grunn. Haustlitir fallega gullgulir ■egar hausti­ er gott. Blˇmin gulgrŠn Ý 8-12 sm l÷ngum, margblˇma, hangandi kl÷sum, koma ß eftir laufunum. FrŠflar eru 2 Î lengri en krˇnan og egglegi­ er hŠrt. Brum ˇlÝvugrŠn, skßstŠ­, oft er ßberandi rau­ur litur ß brumhlÝfarbl÷­um. Aldini­ er hnot me­ 2 vŠngi. VŠngir mŠtast yfirleitt Ý glei­u horni e­a eru ■vert ˙tstŠ­ir.
     
Heimkynni   M Evrˇpa, SV AsÝa.
     
Jar­vegur   Me­alrakur, frjˇr, framrŠstur, kalkrÝkur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   3
     
Heimildir   1, 7, http://en.wikipedia.org
     
Fj÷lgun   Sßning strax og frŠin hafa nß­ fullum ■roska e­a eftir a­ ■au hafa veri­ forkŠld. FrŠ Ý tvÝvŠngju­um, hßrlausum hnotum.
     
Notkun/nytjar   StakstŠ­ e­a Ý horn ß bl÷ndu­u be­i (■arf miki­ rřmi).
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til nokkrar pl÷ntur ■ar sem lÝti­ er vita­ um upprunann og ■Šr hafa veri­ grˇ­ursettar ß řmsum tÝmum frß ca 1956 til 2011. ŮŠr hafa kali­ mismiki­/mislÝti­ gegnum ßrim. Me­alhar­gert trÚ sem ß erfitt uppdrßttar fyrstu 10 ßrin. Gar­ahlynur ver­ur gamall. Ůarf langt og milt haust. BlŠ­ir miki­ eftir klippingu og ■vÝ er best a­ klippa og snyrta krˇnu a­ sumri e­a hausti.
     
Yrki og undirteg.   M÷rg yrki eru til t. d. 'Atropurpureum' me­ purpuralit bl÷­ ß ne­ra bor­i KrŘssm. um 57 stk. (nb.! ■ß yfirleitt fj÷lga­ me­ ßgrŠ­slu).
     
┌tbrei­sla  
     
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Gar­ahlynur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is