Snorri Hjartarson - Lyng

Gott er að leggjast í lyngið,
sjá lauf glóa, finna kvik
fjaðurmjúk atlot þess, fagna
í fegurð jarðar meðan rauð
og lág sólin lækkar
og lyngbreiðan er ilmgrænt haf
sem ber þig að hljóðri húmströnd
og hylur þig gleymsku.

Gentiana macrophylla
ĂttkvÝsl   Gentiana
     
Nafn   macrophylla
     
H÷fundur   Pallas
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Bla­v÷ndur
     
Ătt   MarÝuvandarŠtt (Gentianaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠr jurt.
     
Kj÷rlendi   Sˇl - hßlfskuggi.
     
Blˇmlitur   Blßr e­a blßpurpura, gulleit ne­st.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙lÝ-oktˇber.
     
HŠ­   Allt a­ 60 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Bla­v÷ndur
Vaxtarlag   Fj÷lŠringur 30-60 sm hßr. RŠtur allt a­ 30 x 2 sm. St÷nglar uppsveig­ir e­a upprÚttir, stinnir, ˇgreindir, hßrlausir. Leggur grunnlaufa 3-5 sm, himnukenndur, laufbla­kan oddbaugˇtt-lensulaga til oddbaugˇtt-egglaga, 6-28 x 2,5-6 sm, grunnur mjˇkkar, ja­ar snarpur, bla­kan langydd, 5-7 tauga. St÷ngullauf Ý 3-5 p÷rum, leggur ■eirra allt a­ 4 sm, himnukenndur, laufbla­ka oddbaugˇtt-lensulaga til mjˇ-oddbaugˇtt, 4,5-15 x 1,2-3,5 sm, grunnur snubbˇttur, ja­ar snarpur, bla­kan langydd, 3-5 tauga.
     
Lřsing   Blˇmskipanirnar Ý ■yrpingum Ý endastŠ­um kollum, margblˇma, stundum lÝka Ý fßblˇma axlastŠ­um kr÷nsum, axlastŠ­u kransarnir eru legglausir, sjaldan ß grein sem minnir ß blˇmskipunarlegg. Blˇmin legglaus. BikarpÝpa minnir ß hulsturbla­, himnukennd, klofin ß einni hli­, flipar 4 e­a 5, lÝkir t÷nnum, 0,5-1 mm. Krˇnan blßpurpura me­ f÷lgulan grunn, pÝpulaga e­a krukkulaga, flipar egglaga, 3-4,5 mm, heilrend, snubbˇtt Ý oddinn til nŠstum bogadregin. Ginleppar ■rÝhyrndir, 1-1,5 mm, ja­ar heilrendir, hvassyddir. FrŠflar festir rÚtt ne­an vi­ mi­ju krˇnupÝpunnar a­ innanver­i, frjˇ■rŠ­ir 5-7 mm, frjˇhnappar mjˇ eggvala, 2-2,5 mm. StÝll 1,5-2 mm, frŠnisflipar aflangir. Aldinhř­i egglaga-oddvala, 1,5-1,7 sm, eggb˙sberi stuttur. FrŠin ljˇsbr˙n, oddvala, 1,2-1,5 mm.
     
Heimkynni   N KÝna, Kazakhstan, N MongˇlÝa og R˙ssland (SÝberÝa)
     
Jar­vegur   FramrŠstur, frjˇr, rakaheldinn
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   = 2, Flora of China http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200018006
     
Fj÷lgun   Sßning, skipting.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   Stutt, Ý E4 frß 2000
     
Yrki og undirteg.   var. macrophylla: Bikar um 1/3 af lengd krˇnu. Krˇna krukkulaga, 1,8-2 sm, flipar 3-4 mm. Heimkynni: N KÝna Ý 400-2400 m. (Hebei, Nei Mongol, Ningxia, Shaanxi, Shandong, Shanxi) + N Mongolia og R˙ssland (SiberÝa). var. fetissowii (Regel & Winkler) Ma & K.C. Hsia (Syn.: Gentiana wutaiensis Marquand). Bikar um Ż af lengd krˇnu. Krˇna pÝpulaga 2-2,5 (-2,8) sm, flipar 3,5-4,5 mm. Heimk.: N KÝna Ý 600-3700 m.
     
┌tbrei­sla  
     
Bla­v÷ndur
Bla­v÷ndur
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is