Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Lilium 'Monte Negro'
ĂttkvÝsl   Lilium
     
Nafn  
     
H÷fundur  
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form   'Monte Negro'
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Skrautlilja*
     
Ătt   LiljuŠtt (Liliaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Fj÷lŠringur og laukplanta. AsÝublendingur (Asiatic hybrid).
     
Kj÷rlendi   SˇlrÝkur vaxtarsta­ur.
     
Blˇmlitur   Dj˙prau­ur me­ satÝnßfer­.
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st-september.
     
HŠ­   60-90(-100) sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   UpprÚttir, laufˇttir st÷nglar.
     
Lřsing   St÷nglar eru 60-90(-100) sm hßir, sterklegir, upprÚttir. Blˇmin eru stˇr falleg, fl÷t, 76-150 mm og vita upp ß vi­, dj˙prau­ me­ satÝnßfer­. Blˇmklasar eru strjßlblˇma, efst ß sterklegum st÷nglum. Laufi­ er upp eftir st÷nglunum, grŠn-d÷kkgrŠnt, glansandi, mjˇlensulaga, lauf haldast grŠn allt sumari­. Aldin eru gulgrŠn e­a sandbr˙n.
     
Heimkynni   Yrki / Cultivar.
     
Jar­vegur   LÝfefnarÝkur, vel framrŠstur, frjˇr, leir- og sandblanda­ur,
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   Upplřsingar af umb˙­unum, http://www.shelmerdine.com, http://www.learn2grow.com, http://www davesgarden.com, http://www.answers.yahoo.com, http://www.americanmeadows.com, http://www.ces.ncsu.edu
     
Fj÷lgun   Fj÷lga­ me­ hli­arlaukum, einnig me­ Šxlilaukum ˙r bla­÷xlum. Oftast fj÷lga­ me­ laukum sem myndast ne­anjar­ar. Myndar ekki frŠ, blˇmin ˇfrjˇ, e­a ■a­ slŠr til baka, ■. e. unga plantan er ekki eins og mˇ­urplantan.
     
Notkun/nytjar   Vaxtarsta­ur ■arf a­ vera sˇlrÝkur (e­a Ý hßlfskugga) og Ý skjˇli fyrir nŠ­ingum en ekki fast upp vi­ su­urvegg, ■ar ver­ur of ■urrt og heitt. V÷kvun Ý me­allagi, ■arf reglulega v÷kvun en ekki of mikla. Grˇ­ursetji­ laukana me­ 15-20 (40-45) sm millibili. Fallegast er a­ planta nokkrum laukum saman. Gˇ­ Ý blanda­ fj÷lŠringabe­. HŠttir til a­ ver­a lauflaus ß ne­stu 30 sm og ■vÝ Štti a­ grˇ­ursetja lßgvaxnar tegundir nŠst henni. MŠlt er me­ a­ setja lauf e­a anna­ lÝfrŠnt yfir moldina til a­ halda betur rakanum Ý henni. FjarlŠgi­ dau­ blˇm en lßti­ st÷nglana standa ßfram. Laukarnir eru lßtnir vera ß sÝnum sta­ og blˇmstra ßr eftir ßr. Vex hratt og vel og ■a­ mß b˙ast vi­ a­ h˙n lifi a.m.k. 10 ßr. Nokku­ ■olin gagnvart stˇrborgarmengun.
     
Reynsla   Laukar (2 stk.) voru keyptir Ý Lystigar­inn 2005, blˇmstru­u miki­ Ý ßg˙st-september 2010 og h÷f­u mynda­ marga nřja stilka sÝ­an 2005, enda ß sˇlrÝkum sta­ Ý be­i ■ar sem vel er bori­ ß og v÷kva­ allt sumari­.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   AđRAR UPPLŢSINGAR: AsÝublendingar eru n˙ sß hˇpur gar­aliljuyrkja sem er lang algengastur, enda mj÷g au­velt a­ rŠkta. Ůessi blendingar ˙r ■essum hˇp kom fyrst fram Ý BandarÝkjunum og var nefndur Mid-Century blendingar Ý fyrstu. ═ samanbur­i vi­ austurlandablendinga blˇmstra AsÝublendingar fyrr, pl÷nturnar eru ekki eins hßvaxnar, blˇmin eru ÷gn minni. AsÝublendingar eru komnir af tegundum frß M og A AsÝu, svo sem Lilium amabile, L. bulbiferum, L. dauricum og L. lancifolium (syn. L. tigrium) til a­ nefna nokkrar. Ůess vegna eru litbrig­in m÷rg og breytileikinn mikill. AsÝublendingar eru me­ blˇm sem eru upprÚtt, vita upp ß vi­ e­a ˙t ß vi­ e­a eru hangandi, venjulega ilmlaus og eru stj÷rnulaga me­ fj÷lda litbrig­a svo sem gulu, appelsÝnulitu, bleiku, rau­u, hvÝtu og tvÝlitu. Nokkrar AsÝublendinganna eru gulir svo sem ĹConnecticut Kingĺ og ■ekktur rau­ur blendingur er ĹGran Paradisoĺ. AsÝublendingar ■rÝfast best me­ blˇmin Ý sˇlinni og ne­ri hluta st÷nglanna Ý skugga. Fj÷lga­ me­ hreisturgrŠ­lingum.
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is