Jˇn Helgason - ┌r ljˇ­inu ┴fangar
Séð hef ég skrautleg suðræn blóm
sólvermd í hlýjum garði;
áburð og ljós og aðra virkt
enginn til þeirra sparði;
mér var þó löngum meir í hug
melgrasskúfurinn harði,
runninn upp þar sem Kaldakvísl
kemur úr Vonarskarði.
Betula grossa
ĂttkvÝsl   Betula
     
Nafn   grossa
     
H÷fundur   Siebold & Zucc
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   ┴lmbj÷rk
     
Ătt   BjarkarŠtt (Betulaceae)
     
Samheiti   Betula acuminatifolia, Betula alba v. communis , Betula bhojpattra v. subcordata, Betula carpinifolia, Betula ermanii v. subcordata (Regel) Koidz, Betula lenta v. carpinifolia, Betula lenta v. grossa, Betula pseudolenta, Betula sollennis, Betula ulmifolia.
     
LÝfsform   TrÚ
     
Kj÷rlendi   Sˇl-hßlfskugga
     
Blˇmlitur   Gulur me­ rau­a slikju
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-j˙nÝ
     
HŠ­  
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   TrÚ, 6-9 m hßtt og ßlÝka breitt en getur or­i­ allt a­ 20-25 m hßtt Ý heimkynnum sÝnum. B÷rkur svartgrßr, slÚttur, ver­ur greyptur ß g÷mlum trjßm, me­ brei­-keilulaga krˇnu. ┴rsprotar br˙nir me­ gula slikju Ý fyrstu, seinna me­ rau­a slikju, me­ fßeina, ljˇsa korkbletti, me­ mj˙k, l÷ng og bein hßr Ý fyrstu, seinna hßrlaus. Brum egglaga, me­ mjˇan odd, ljˇs, glansandi grŠn, ekki lÝmkennd.
     
Lřsing   Lauf grŠn, ˇskipt, stakstŠ­, 5-10 Î 3-6 sm, egglaga-afl÷ng, langydd, grunnur grunnhjartalaga, oft hli­skakkur, grˇf-tvÝsagtennt og me­ tennur sem vita inn ß vi­, mattgrŠn, a­lŠg d˙nhŠring, sÚrstaklega ofan, me­ kirtla ß ne­ra bor­i. Ă­astrengir Ý 8-14 p÷rum, silkid˙nhŠr­ir ne­an, laufleggur 1-2 sm, me­ l÷ng hßr. Laufin ver­a fallega gul a­ haustinu. Gul blˇm snemma vors. Reklar me­ frŠi koma ß haustin. Ůroska­ir kvenreklar 20-25 Î 12-15 mm, stakstŠ­ir, nŠstum legglausir, egglaga, reklahreistur me­ mi­flipa, mjˇaflanga, sem nŠr fram fyrir hli­aflipana, 7-8 mm, d˙nhŠr­, smßhnotir allt a­ 2 mm, egglaga, vŠngir ÷gn mjˇrri en hnotin.
     
Heimkynni   Japan.
     
Jar­vegur   Rakur jar­vegur, malar og leirborinn. Me­alvatns■÷rf, v÷kvi­ reglulega en ekki of miki­. Ůarf jar­veg sem er st÷­ugt rakur, mß ekki ■orna milli ■ess sem v÷kva­ er. Ůolir allt a­ -29░C.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z5
     
Heimildir   = 1, http://en.hortipedia.com, http://davesgarden.com
     
Fj÷lgun   Sßning, sumargrŠ­lingar
     
Notkun/nytjar   ═ be­, Ý ■yrpingar.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum er til ein planta undir ■essu nafni sem sß­ var til 2000 og grˇ­ursett Ý be­ 2004. Ůar a­ auki eru til ■rjßr pl÷ntur sem komu undir samnefninu Betula ermanii Cham. v. subcordata (Regel) Koidz. sem var sß­ 1982 og grˇ­ursettar Ý be­ 1988, allar ■rÝfast vel og kala ekkert.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is