Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Sambucus racemosa ssp. kamtschatica
ĂttkvÝsl   Sambucus
     
Nafn   racemosa
     
H÷fundur   L.
     
Ssp./var   ssp. kamtschatica
     
H÷fundur undirteg.   (E.L. Wolf.) HultÚn
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Rau­yllir
     
Ătt  
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi runni.
     
Kj÷rlendi   Hßlfskuggi e­a sˇl.
     
Blˇmlitur   GrŠnn-gulgrŠnn.
     
BlˇmgunartÝmi   J˙nÝ-j˙lÝ.
     
HŠ­   - 3 m
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   SumargrŠnir runnar e­a trÚ allt a­ 8 m hß. Smßlauf stŠrri en ß a­altegundinni, grˇfsagtennt, oftast d˙nhŠr­. me­ lengri ˙tstŠ­a, stÝfa d˙nhŠringu allt a­ 1 mm l÷ng. Blˇmin Ý litlum smß-mj˙khŠr­um sk˙fum. Aldin og frŠ nokkru stŠrri en ß a­altegundinn.
     
Lřsing   Laufin eru samsett ˙r 5-7 smßlaufum, allt a­ 16 sm l÷ng, lensulag til mjˇegglaga og ˇreglulega sagtennt ß j÷­runum Vond lykt er af laufinu ef ■a­ er mari­. Blˇmskipunin er Ý keilulaga me­ puntlÝka klasa. Blˇmkn˙ppar eru bleikir me­an ■eir eru loka­ir, ˙tsprungin blˇm eru hvÝt, rjˇmalit e­a gulleit. Hvert blˇm er me­ baksveig­ krˇnubl÷­ og stj÷rnulaga me­ hvÝta frŠfla og gula frjˇhnappa. Blˇmin eru tvÝkynja, ilmsŠt. Aldinin eru skŠrrau­, stundum purpurarau­ me­ 3-5 frŠ.
     
Heimkynni   Evrˇpa til V AsÝa.
     
Jar­vegur   Sendinn, rakur, me­alfrjˇr.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   Z4
     
Heimildir   = 1, www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Sambucus+racemosa+kamtschatica, en.wikipedia.org/wiki/Sambucus-racemosa
     
Fj÷lgun   Sßning a­ haustinu Ý sˇlreit. Geymt frŠ er betra a­ setja Ý forkŠlingu Ý 2 mßnu­i fyrir sßningu. SÝ­sumargrŠ­lingar me­ hŠl. Skifting ■egar plantan er Ý dvala.
     
Notkun/nytjar   ═ bl÷ndu­ trjß- og runnabe­. Ůolir allt a­ - 25░C. Ůolir rok en ekki salt˙­a af hafi. Getur ■ola­ loftmengum.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til tvŠr pl÷ntur undir ■essu nafni sem var sß­ til 1983 og grˇ­ursettar Ý be­ 1985, bß­ar kala dßlÝti­.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is