Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Trinia glauca
ĂttkvÝsl   Trinia
     
Nafn   glauca
     
H÷fundur   (L.) Dumort.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   SŠtujurt
     
Ătt   SveipjurtaŠtt (Apiaceae).
     
Samheiti   Trinia vulgaris (D.C.), Apinella glauca (L.) Caruel.
     
LÝfsform   TvÝŠr jurt e­a fj÷lŠr.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur.
     
BlˇmgunartÝmi   ┴g˙st.
     
HŠ­   5-20 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Vaxtarlag   TvÝŠr jurt e­a fj÷lŠr, hßrlaus, 5-20 sm og me­ blßgrŠnt lauf. Deyr a­ blˇmgun lokinni. St÷nglar rßkˇttir, ˇholir og vi­ grunninn eru rytjur af visnu­um blˇmleggjum, miki­ greinˇttir, greinahornin vÝ­.
     
Lřsing   Sveipir samsettir. Karlsveipir 1 sm Ý ■vermßl, flatir Ý toppinn. 4-8 slÚttir, nŠstum jafnlangir geislar 5-10 mm. Kvensveipir svipa­ir en geislar mj÷g mislangir, allt a­ 3 sm langir. Blˇmskipunarleggir lengri en geislarnir. Karlpl÷ntur me­ ■Útta sveipi og m÷rg, leggju­ blˇm. Kvenpl÷ntur me­ gisnum sveip og fß, leggl÷ng blˇm. Ne­stu laufin 2-3 fja­urskipt, flipar 5-15 mm, bandlaga, yddir, me­ brjˇskkenndan odd. Bla­leggir grannir me­ slÝ­ur ne­st. Efstu laufin smŠrri og meira e­a minna skipt. KÝmbl÷­ mjˇkka a­ grunni, legglaus. Sto­bl÷­ 0-1 talsins, 3 skipt. Reifabl÷­ 0 til 3, 2-3 skipt. Blˇmin hvÝt. StÝlar mynda stÝlfˇt. Blˇmin 5-6. Aldin 3 mm, egglaga, hli­fl÷t, slÚtt. Saumur mjˇr. Klofaldin me­ ßberandi brei­a hryggi. AldinstŠ­i til sta­ar. Ilmkirtlar 5, inn ß milli stˇrra hryggja og 4 litlir ß milli ■eirra. StÝlar 2-3 x hŠrri en stÝlfˇturinn. FrŠni koll laga.
     
Heimkynni   S Evrˇpa, SV AsÝa.
     
Jar­vegur   KalkrÝkur, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka  
     
Heimildir   https://www.brc.ac.uk/plantatlas/index.php?q=plant/trinia-glauca, og
     
Fj÷lgun   Sßning.
     
Notkun/nytjar   ═ fj÷lŠringabe­.
     
Reynsla   Hefur veri­ til Ý Lystigar­inum af og til, reynst skammlÝf og heldur lÝtil skrautplanta.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla  
     
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is