Jˇn Thoroddsen - BarmahlÝ­

Hlíðin mín fríða
hjalla meður græna
og blágresið blíða
og berjalautu væna,
á þér ástaraugu
ungur réð ég festa,
blómmóðir bezta!

Sá ég sól roða
síð um þína hjalla
og birtu boða
brúnum snemma fjalla.
Skuggi skauzt úr lautu,
skreið und gráa steina,
leitandi leyna.

Blómmóðir bezta,
beztu jarðargæða
gaf þér fjöld flesta
faðir mildur hæða.
Hver mun svo, er sér þig,
sálar þjáður dofa,
að gleymi guð lofa?

Hlíð, þér um haga
hlýr æ blási andi,
döggvi vordaga
dögg þig sífrjóvgandi!
Um þig aldrei næði,
af þér svo að kali,
vetur vindsvali!


Lewisia nevadensis
ĂttkvÝsl   Lewisia
     
Nafn   nevadensis
     
H÷fundur   (A. Gray) Robinson.
     
Ssp./var  
     
H÷fundur undirteg.  
     
Yrki form  
     
H÷f.  
     
═slenskt nafn   Engjabla­ka
     
Ătt   GrřtuŠtt (Portulacaceae).
     
Samheiti  
     
LÝfsform   Lauffellandi fj÷lŠringur.
     
Kj÷rlendi   Sˇl.
     
Blˇmlitur   HvÝtur-bleikleitur.
     
BlˇmgunartÝmi   MaÝ-ßg˙st.
     
HŠ­   - 15 sm
     
Vaxtarhra­i  
     
 
Engjabla­ka
Vaxtarlag   NŠrri legglaus, lauffellandi fj÷lŠringur, allt a­ 15 sm hßr Ý blˇma. HßlfupprÚtt laufin mynda gisna br˙ska. Laufin vaxa upp af stuttum st÷ngulstofni og keilulaga e­a nŠstum hn÷ttˇttri oft greinˇttri, kj÷tkenndri stˇlparˇt.
     
Lřsing   Grunnlauf mjˇ-bandlaga e­a bandlaga-÷fuglensulaga, 4-15 sm l÷ng, 2-6 mm brei­ snubbˇtt e­a sljˇydd, kj÷tkennd, venjulega lengri en blˇmskipunin. Blˇmskipunin allmargir, sterklegir, einblˇma blˇmskipunarleggir, ne­ri hluti blˇmskipunarleggsins er ne­anjar­ar, en me­ allt a­ 10 sm ofanjar­ar, hßlfupprÚttir Ý fyrstu en ver­a sÝ­an lßrÚttir e­a ni­urstŠ­ir me­ aldrinum. Sto­bl÷­ 2, grŠn e­a himnukennd ß j÷­runum, gagnstŠ­, bandlensulaga, 6-18 mm l÷ng, heilrend, ydd, samvaxin ne­st, oft sveig­ inn ß vi­ og lykja ■ar me­ um blˇmlegginn. Blˇmleggir sterklegir, 1-4 sm langir. Blˇmin 2-3,5 sm Ý ■vermßl. Bikarbl÷­ 2, brei­egglaga, 5-13 mm l÷ng. Krˇnubl÷­ 5-10, hvÝt e­a sjaldan bleikleit, oddbaugˇtt e­a ÷fuglensulaga, 10-15(-20) mm l÷ng, um 4 mm brei­, bogadregin e­a broddydd, breytileg a­ stŠr­ Ý sama blˇminu. FrŠflar 6-15 talsins. StÝll skiptist Ý 3-6 greinar. Hř­i egglaga, 5-10 mm l÷ng. FrŠin m÷rg nŠstum hn÷ttˇtt, sv÷rt, um 1,3 mm l÷ng, glansandi, g÷ddˇtt.
     
Heimkynni   Washington til Nřju Mexikˇ, V Kˇlˇradˇ, og lÝklega lÝka Ý Idaho, Wyoming, Utah og Arizona.
     
Jar­vegur   Me­alrakur, sendinn, vel framrŠstur.
     
Sj˙kdˇmar  
     
Harka   4
     
Heimildir   = 1, 22
     
Fj÷lgun   Skipting, sßning, ■roskar frŠ ßrlega.
     
Notkun/nytjar   ═ steinhŠ­ir, kanta ß skrautblˇmabe­um.
     
Reynsla   ═ Lystigar­inum eru til pl÷ntur frß 1987, en lÝka yngri. ŮrÝfast vel, bera miki­ af blˇmum og halda sÚr vi­ me­ sßningu, myndar brei­ur. Har­ger­ planta, ■olir illa bleytu a­ vetri, ■arf gott frßrennsli.
     
Yrki og undirteg.  
     
┌tbrei­sla   AđRAR UPPLŢSINGAR: Vaxtarsta­ir ˙ti Ý nßtt˙runni eru rakir, sendnir e­a malarbornir, rakar grasbrekkur og engi nßlŠgt uppsprettum.
     
Engjabla­ka
Engjabla­ka
Lystigarður Akureyrar - Eyrarlandsstofa - Sími: 462 7487 - Netfang: gkb@akureyri.is